Οι αληθινοί προσκυνητές

Οι αληθινοί προσκυνητές

Του π. Γεωργίου Οικονόμου, Δρ. Θεολογίας 

---

Πέμπτη, ήδη, Κυριακή του Πεντηκοσταρίου, με την Χάρι του Θεού και η αγία μας Εκκλησία τιμά και εορτάζει την Αγία Φωτεινή την Σαμαρείτιδα.

Αγία, για την οποία χαίρει σήμερα και πανηγυρίζει λαμπρά σύσσωμη η Αγία Εκκλησία του Θεού και όλοι οι χριστιανοί! Γιατί η αγία Φωτεινή συνιστά ένα φωτεινό σύμβολο, έναν φάρο σωτηρίας.

Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα της άπειρης αγάπης και του αφάτου ελέους του Τρισαγίου Θεού. Είναι η αγία, της οποίας ο βίος μας διδάσκει όχι μόνο να μην απελπιζόμαστε για τις αμαρτίες και την προ Χριστού διαγωγή μας, αλλά να στηρίζουμε ακλόνητα την ελπίδα και την εμπιστοσύνη μας στην θεία μακροθυμία.

Η αγία Φωτεινή είναι αυτή, που γκρέμισε συθέμελα κάθε ηθικιστική προσέγγιση του χριστιανισμού και βεβαίωσε περίτρανα και στην πράξη τον παύλειο λόγο περί του Θεού ότι˙ πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν[1].

Αλλά και τα ίδια εκείνα τα Κυριακά λόγια˙ οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ἀλλ' ἵνα σώσω τὸν κόσμον[2].

Ο λόγος αυτός του Χριστού εικονίζεται και σαρκώνεται πολύ παραστατικά στην συνάντηση με την γυναίκα εκείνη, την διττά αμαρτωλή και ακάθαρτη.

Ακάθαρτη, σύμφωνα με τους Ιουδαίους, γιατί οι Σαμαρείτες, είχαν νοθεύσει συγκρητιστικά την ιουδαϊκή πίστη με ειδωλολατρικά στοιχεία, και για αυτό όχι μόνο δεν συναναστρέφονταν μαζί τους αλλά τους θεωρούσαν αναξίους ακόμα και του χαιρετισμού τους.

Για αυτό απορεί η Σαμαρείτιδα πως ο Ιησούς καταδέχεται και συνομιλεί μαζί της. Ο Κύριος, όμως, δεν θα μπορούσε να υιοθετήσει αυτήν την σκληρόκαρδη στάση των συμπατριωτών Του, γιατί Αυτός είναι ο αγαθός Πατέρας όλων των ανθρώπων.

Βλέπει το κατ'εικόνα στα πρόσωπά τους και αγωνιά για την σωτηρία τους. Έτσι, όταν συναντά την γυναίκα στο φρέαρ του Ιακώβ, της μιλά με πατρική αγάπη και την παρακαλεί να του δώσει λίγο νερό.

Στο ξάφνιασμά της, πώς γίνεται ένας ιουδαίος να ζητά νερό από αυτήν, της απαντά λέγοντας ότι, εάν γνώριζε την δωρεά του Θεού και Ποιος είναι αυτός που της ζητά νερό, αυτή θα Του ζητούσε πρώτη το ζωντανό νερό.

Στην απορία και πάλι της Σαμαρείτιδος πώς θα μπορούσε να της δώσει νερό, χωρίς να έχει άντλημα, ο Ιησούς της απαντά ότι όποιος πιει το νερό που προσφέρει Αυτός, δεν θα διψάσει στους αιώνες και ότι το νερό αυτό γίνεται μέσα στον άνθρωπο πηγή αιώνιας ζωής.

Ο διάλογος συνεχίζεται με την Σαμαρείτιδα να ζητά αυτό το νερό και ο Κύριος να την στέλνει να φωνάξει τον άντρα της.

Τότε ο Ιησούς της αποκαλύπτει με διακριτικό και όχι κατακριτικό τρόπο την αμαρτωλή διαγωγή της, ότι συζεί παράνομα με κάποιον άντρα, τον έκτο κατά σειρά, και την καλεί σε μετάνοια.

Από την συνάντηση αυτή αξίζει οπωσδήποτε να σημειώσουμε ότι ενώ η Σαμαρείτις είναι ακάθαρτη και αμαρτωλή όχι μόνο δεν αποκλείεται από την θεία αγάπη αλλά την προσλαμβάνει άφθονη και πλημμυρίζει από αυτή.

Αυτό βεβαιώνεται από τα ακόμα πιο συγκλονιστικά γεγονότα και τους διαλόγους, που ακολουθούν. Γιατί η γυναίκα θεωρώντας τον Ιησού ως προφήτη τον ερωτά σε ποιο όρος πρέπει να λατρεύουν τον Θεό, καθώς αλλού τον λάτρευαν οι Ισραηλίτες και αλλού οι Σαμαρείτες, για να διδάξει στην συνέχεια ο Χριστός με την απάντησή Του τα εξής σπουδαία περί της λατρείας του Θεού.

Ότι οι αληθινοί προσκυνητές λατρεύουν τον Θεό εν πνεύματι και αληθεία. Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών και δεν μπορεί να περιορίζεται σε κάποιο τόπο η λατρεία Του.

Όπως τόνισε και ο Απόστολος Παύλος, άλλωστε˙ ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος ὑπάρχων οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ[3].

Ο ἀχώρητος παντί Θεός, λοιπόν, λατρεύεται παντού εν πνεύματι και αληθεία. Κυρίως και πρωτίστως, στον άγιο ναό Του. Στην Εκκλησία και στο άγιο θυσιαστήριο. Αλλά όχι μόνο εκεί.

Θυσιαστήριο εν πνεύματι είναι και η καρδιά μας, καθώς και πάλι, σύμφωνα με τον Απόστολο των εθνών Παύλο˙ τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου Πνεύματός ἐστιν[4].

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι εκτός από την εκκλησία μπορούμε να λατρεύουμε τον Θεό οπουδήποτε και οποτεδήποτε.

Στο εικονοστάσι του σπιτιού μας, αφού ανάψουμε ευλαβικά το καντηλάκι και το θυμίαμα. Στο αυτοκίνητο πηγαίνοντας στην δουλειά μας και επιστρέφοντας από αυτήν. Στο αστικό λεωφορείο.

Περπατώντας και εργαζόμενοι. Κάθε ώρα και κάθε στιγμή. Έτσι θα μπορέσουμε να εφαρμόσουμε και εμείς στην ζωή μας την παύλεια προτροπή στους Θεσσαλονικείς˙ ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε[5].

Διότι είναι λάθος να νομίζουμε ότι τα λόγια αυτά αφορούν μόνο τους μοναχούς και τους ασκητές.

Οι ευαγγελικές εντολές αφορούν όλους τους πιστούς και είναι πολύ διδακτικό να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αδελφοί μας, που κάνουν αυτόν τον αγώνα μέσα στον κόσμο, ανάμεσά μας, στην ενορία μας, στην γειτονιά μας.

Και τους αντιχαρίζει πλούσια ο καλός Θεός ως ευλογία την αληθινή, την εν πνεύματι και αληθεία προσευχή.

Την προσευχή, που αμελήσαμε να μάθουμε οι ίδιοι αλλά και να διδάξουμε στα παιδιά μας. Θέλουμε τα παιδιά μας να μάθουν γράμματα, να σπουδάσουν, να μορφωθούν. Αλλά δεν φροντίζουμε την πνευματική τους μόρφωση και μένουν εν τέλει αγράμματα στην πίστη.

Όμως, στα δύσκολα χρόνια, που ζούμε, η προσευχή η αληθινή είναι απαραίτητο εφόδιο, όπλο θα τολμούσαμε να πούμε. Ας ξεκινήσουμε μαθαίνοντας στα παιδιά μας το άλλοτε αυτονόητο, το˙ Πάτερ ἡμῶν. Και να τους το εξηγήσουμε.

Να γνωρίσουν ότι έχουν και ουράνιο Πατέρα, που πολύ μας αγαπά. Να μάθουμε την προσευχή του Παρακλήτου, το˙ Βασιλεῦ οὐράνιε. Την ευχή˙ Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ ἐλέησόν με.

Με την καθοδήγηση του πνευματικού, με τα μαθήματα των Κατηχητικών, με το παράδειγμα των γονέων, με την ευθύνη του αναδόχου. Πάνω απ' όλα με την φώτιση του Αγίου Πνεύματος.

Αποκαλυπτική σχετικά με το θέμα της προσευχής είναι η απάντηση του Χριστού στην Σαμαρείτιδα στην ερώτηση για τον τόπο προσκύνησης και λατρείας του Θεού˙οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν. πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν[6].

Η συνάντηση της αγίας με τον Χριστό, λοιπόν, μας διδάσκει ακριβώς τον τρόπο να γίνουμε αληθινοί προσκυνητές, των οποίων η λατρεία και η προσκύνηση είναι ευάρεστη και ευπρόσδεκτη στο υπερουράνιο θυσιαστήριο.

Αληθινή προσκυνήτρια έγινε και η ίδια η αγία. Η αποκάλυψη του Μεσσία σε αυτήν την ακάθαρτη και αμαρτωλή γέννησε στην καρδιά της την μετάνοια.

Την οδήγησε στην αληθινή πίστη, την ανόθευτη και αγιασμένη. Την πίστη του Χριστού. Πίστη, που πλημμύρισε και έγινε πόθος και ζήλος ιεραποστολικός.

Και έτρεξε στην πόλη να διαλαλήσει ότι ο Χριστός βρίσκεται στον τόπο τους. Και από τότε ποτέ δεν έπαψε να κηρύττει την Αλήθεια. Το κήρυγμα του ευαγγελίου.

Και αξιώθηκε η αμαρτωλή αυτή γυναίκα να γίνει ισαπόστολος. Αλλά και μεγαλομάρτυς της Εκκλησίας σφραγίζοντας με το μαρτύριο της την αγάπη και την ομολογία της προς τον Κύριο Ιησού Χριστό.

Αυτόν που καταδέχτηκε να μιλήσει μαζί της στο φρέαρ του Ιακώβ και να την προσκαλέσει στην μετάνοια.

Πρόσκληση, που απευθύνει σε όλους μας ο Θεός αναμένοντας πάντα με ανέκφραστη πατρική αγάπη την επιστροφή μας κοντά Του, επιστροφή την οποία ευχόμαστε θερμά διά πρεσβειών της αγίας.

---

[1] Α΄ Τιμ. 2, 4

[2] Ιω. 12, 47

[3] Πρ. 17, 24

[4] Α΄ Κορ. 6, 19

[5] Α΄ Θεσ. 5, 17

[6] Ιω. 4, 23 – 24

«δείξον μοι τον άνθρωπόν σου κι εγώ σοι δείξω τον Θεόν μου»

«ΥΠΕΡΑΓΑΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ»

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πτολεμαΐδος κ. Εμμανουήλ

---

«Ώστε γένεσθαι υμάς ΤΥΠΟΥΣ πάσι τοις πιστεύουσιν…» Απ. Παύλος (Α΄ Θεσσαλ.)

Από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες υπήρξαν χριστιανοί απολογητές.

Μια απλή ερμηνεία του όρου απολογητής είναι αυτή που θέλει τους πιστούς «εις ένα Θεόν» να απολογούνται «προς τους ‘έξω’» και στο πώς «από των ειδώλων» θα μεταστραφούν «εις το δουλεύειν Θεώ ζώντι και αληθινώ…». 

Στις επιστολές του αποστόλου Παύλου παρατηρούμε αυτή τη τάση του απολογητισμού, με έντονη προσπάθεια του αποστόλου το «μηδείς υμάς απατάτω κενοίς λόγοις…».

Να μην εξαπατηθούν δηλαδή οι πιστοί του Θεού από τους «ματαιο-λόγους» και «κενο-λόγους» όλων των εποχών τονίζοντας μάλιστα το γεγονός ότι «μη ουν γίνεσθε συμμέτοχοι αυτών».

Πρώτοι και μεγάλοι Απολογητές θεωρούνται ο Ιουστίνος ο φιλόσοφος και μάρτυς - ο Αθηναγόρας ο πρώτος διευθυντής της Θεολογικής Σχολής Αλεξανδρείας με μαθητή του το Κλήμεντα τον Αλεξανδρέα του οποίου μαθητής υπήρξε ο Πάνταινος και ο Θεόφιλος Αντιοχείας.

Αυτή είναι η πρώτη ομάδα χριστιανών συγγραφέων και απολογητών.

Από αυτό το «κοινόν οπλοστάσιον των απολογητών» θα επιχειρήσω να σταθώ στον τελευταίο περισσότερο, στον Θεόφιλο Αντιοχείας και στο σύγγραμμά του «Προς Αυτόλυκον».

«Θεοφίλου προς Αυτόλυκον». «Θεοφίλου Πατριάρχου έκτου της μεγάλης Αντιοχείας προς Αυτόλυκον Έλληνα περί της των χριστιανών πίστεως λόγοι τρεις». Αυτός είναι ο γνήσιος τίτλος του αξιόλογου αυτού συγγράμματος.

Ας δούμε πώς απολογούντο αυτοί οι «φιλόσοφοι» και πρώτοι Θεολογούντες τα της πίστεως και πόσο καταγγελτικός ήταν ο λόγος τους.

Ας δούμε τι γράφει στον πρώτο τόμο της Πατρολογίας του ο Π. Χρήστου.

«Ο υποτιθέμενος συνομιλητής του συγγραφέως έκπληκτος από την μεταστροφή αυτού (από την ειδωλολατρία στο χριστιανισμό) και στηριζόμενος ότι ο Θεός είναι εκτός της ανθρωπίνης εμπειρίας φαίνεται να λέγει στον Θεόφιλο ‘δείξον μοι τον Θεόν σου».

Ο δε απολογητής αφού προβαίνει σε μια διεξοδική έκθεση περί του ορθού τρόπου Θεο-γνωσίας του απαντά «δείξον μοι τον άνθρωπόν σου κι εγώ σοι δείξω τον Θεόν μου». Αυτό σημαίνει ότι η γνώσις του Θεού εξαρτάται από την ποιότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ζωής.

Με πιο απλά λόγια, ο απολογητής και συγγραφέας του απαντά λιτά και κατηγορηματικά: Δείξε μου έναν τέλειο κατά το ανθρώπινο δυνατόν άνθρωπον και πάνω σ’ αυτόν εγώ θα σου δείξω τον Θεόν μου.

Παρατεινόμενος ο διάλογος χριστιανού και ειδωλο-λάτρου διαφαίνεται να τον επαναρωτά: «Δείξον μοι καν ένα εγερθέντα εκ νεκρών, ίνα ιδών πιστεύσω…».

Τότε ο συγγραφέας απαντά με την «συνήθη επιχειρηματολογίαν την περιλαμβάνουσα την εναλλαγήν ημέρας και νυκτός, τον κύκλον αναστάσεως και δύσεως της σελήνης, τον κύκλον θανάτου και αναστάσεως της φύσεως».

«Επειδή προσέθηκας ω εταίρε δείξον μοι τον Θεόν σου, ούτος ο Θεός μου και συμβουλεύω σοι φοβείσθαι αυτόν και πιστεύειν Αυτώ».

Να πώς απαντούσαν οι πρώτοι χριστιανοί απολογητές και μάρτυρες σ’ αυτούς που με ειρωνεία, αμφιβολία και σκεπτικισμό στέκονταν απέναντί τους.

Ο «αρραβώνας» με την αλήθεια είναι «κατόρθωμα» μέγα και προϋποθέτει καρδιά γεμάτη αγάπη και νου φωτισμένο από τη χάρη του Πνεύματος του αγίου.

«Απάντων πραγμάτων η πίστις προηγείται…».

Αυτή την πίστη οι των πρώτων χριστιανικών αιώνων μάρτυρες του Χριστού με σαφήνεια, με ύφος και ήθος αληθινού ανθρώπου του Χριστού, την μετέδιδαν άνευ αφοριστικών τάσεων και διαχωριστικών γραμμών με αναθέματα και αποκλεισμούς.

Απολογούντο υπέρ των Χριστιανών - απολογούντο προς το όνομα Χριστιανός προς τους τότε διώκτας με ευαισθησία θεολογικού κριτηρίου, χωρίς να προκαλούν, να υβρίζουν, να καταρώνται και να ετικετάρουν τους αντιμαχομένους.

Σκοπός τους δεν ήταν να προκαλέσουν.

Σκοπός τους και στόχος τους ήταν να στηρίξουν και να οικοδομήσουν.

Σκοπός τους δεν ήταν η προβολή στη πρώτη γραμμή της δημοσιότητας αλλά η κατά το δυνατόν μεταστροφή των διωκτών σε πιστούς του Θεού.

Γι’ αυτό και το πνεύμα της συγκατάβασης και συγχωρητικότητας κυριαρχεί στα περισσότερα των συγγραμμάτων τους.

Πιστός στο τίτλο αυτού του πενιχρού αρθρογραφήματος της φράσεως που δεν είναι δική μου αλλά «δάνεια» έκφραση του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου «υπεράγαν Ορθόδοξοι…».

Υπέρ-άγαν Ορθόδοξοι δεν είναι λοιπόν οι συνεχώς και ακαταπαύστως καταγγέλλοντες… Ορθοδοξότεροι των Ορθοδόξων… Ορθοδοξολογούντες ατελείωτα… Ορθοδοξο-λόγοι και καταδικάζοντες τους πάντες και τα πάντα αδιακρίτως.

Υπεράγαν Ορθόδοξοι οι διυλίζοντες τον κώνωπα και καταπίνοντες την κάμιλον!... κατά τον Κυριακό λόγιο.

Ορθόδοξοι είναι και οι σιωπούντες!...

Ορθόδοξοι είναι οι ασκούμενοι στην προσευχή!...

Ορθόδοξοι είναι οι πράττοντες περισσότερο παρά οι λέγοντες!...

Ορθόδοξοι είναι οι ελεήμονες καρδιές, οι έχοντες «σπλάγχνα οικτιρμών».

Ορθόδοξοι δεν είναι οι κάνοντες διαφημιστικές ελεημοσύνες - αλλά «εν κρυπτώ» ελεούν με διάκριση και αγάπη «όλην την ημέραν».

Αυτοί είναι κατά την ταπεινή μου και ασήμαντη γνώμη οι Ορθόδοξοι. Έτσι μας δίδαξαν κάποιοι μη διάσημοι Γέροντες αλλά «γνωστοί» του Θεού.

Αυτοί είναι οι καλύτεροι απολογητές του Θεού. Αυτοί που δεν προσυπογράφουν την απουσία του Θεού δικηγορεύοντες αντί του Θεού αλλά σιωπώντες και προσευχόμενοι στο Θεό - ίνα ο λόγος του Θεού «τρέχει» και η αγάπη του «εκκέχυται» στις καρδιές των ανθρώπων.

Η ακριβέστερη «υπεράσπιση» των του Θεού δικαιωμάτων είναι η συναντίληψη των «δικών μου» δικαιωμάτων στο τι το θέλημα του Κυρίου για τη δική μου ψυχή!...

Η σωτηρία της ψυχής δεν έρχεται «μετά παρατηρήσεως» και καταγγελτικού λόγου μόνον αλλά μετά ενδοσκοπήσεως στα άπειρα βάθη μιας ψυχής που πονά, υποφέρει, βασανίζεται, ελπίζει, υπομένει και ακαταπαύστως με τη «δωρεά» των δακρύων ψυχής «προσεύχεται» όλη καρδία υπέρ της του κόσμου ζωής.

Αποκλειστικότητα στην Ορθοδοξία δεν έχει κανείς περισσότερο ή λιγότερο από εκείνους που φωνασκούν χωρίς να λένε τίποτε με τους ασκουμένους στη σιωπή του Θεού, στην αλήθεια της αυτογνωσίας και της ταπείνωσής τους και στη θεραπευτική της ανυποκρίτου αγάπης που «τα πάντα στέγει» και τα αντιπροσφέρει στο Θεό για να μιλήσει ΕΚΕΙΝΟΣ άπειρα καλύτερα από εμάς τους κάποτε δήθεν και τους άλλοτε αυτο-διαφημιζομένους.

Νέοι και Εκκλησία: Φταίει κανείς;

Νέοι και Εκκλησία: Φταίει κανείς;

Του Αρχιμ. Πορφυρίου,

Ηγουμένου Τιμίου Προδρόμου Βέροιας

---

Πριν λίγο διάβασα ακόμα ένα άρθρο με θέμα που ενδιαφέρει πολλούς. Σεβαστός αγιορείτης γέροντας, μακαρίτης πλέον, αναλύει το θέμα: Νέοι και Εκκλησία.

Δηλαδή ποιός ή τί φταίει που οι νέοι δεν πάν στην Εκκλησία.

Δεν το πιστεύω ότι οι νέοι δεν παν στην Εκκλησία. Πάν και παραπάν. Αλλά οι νέοι έχουν κάποιες αξιώσεις και τις εκφράζουν πιό έντονα από όσους έπαθαν πλέον αρτηριοσκλήρυνση και κατάντησαν ωχαδερφιστές. Αλλά γιά αυτά άλλη φορά.

Το κείμενο που θα ακολουθήσει το σκέφτηκα άπειρες φορές και, να πω την αλήθεια, κάθε φορά που ετοιμαζόμουν να το γράψω με έπιανε ένας αδιόρατος φόβος. Φόβος γιατί αυτά που θα διαβάσετε παρακάτω δεν λέγονται εύκολα.

Δυστοκία μεγάλη και πολυχρόνια. Και νά, τώρα, το απότοκον. Και αφού είμαστε μέσα στην Σαρακοστή,στο δεύτερο μισό, στην κατηφόρα, που είναι και πιό δύσκολη, ζητώ προκαταβολικά το συμπάθιο τών αναγνωστών μας.

1.Σε ένα ταξίδι από τον ιερό Άθωνα γιά την Θεσσαλονίκη, με λεωφορείο της γραμμής, έζησα το εξής.

Καθόμουν σε μία από τις μπροστινές θέσεις. Κάπως με ξέφυγε και φαινόταν το μικρό κομποσκοινάκι στο χέρι.

Στην άλλη μεριά του διαδρόμου, καθόταν στην ίδια σειρά των θέσεων ένα κοριτσάκι, Τετάρτης Δημοτικού, Ελενίτσα, αν θυμάμαι λεγόταν. Τώρα σίγουρα θα έχει και παιδιά. Κάπως παλιά η ιστορία.

Στην θέση του συνοδηγού μία αλλοπαρμένη νεοελληνίδα, όχι άμυαλη αλλά κοκορόμυαλη. Φαινόταν από την όλη εμφάνισή της. Και αποδείχτηκε, στην συνέχεια της ιστορίας.

Η μικρή, της διπλανής θέσης, μας έπιασε την κουβέντα.

Τί είναι αυτό; Ρώτησε γιά το κομποσχοίνι και με έκανε να ντραπώ και αμέσως να το μαζέψω στην χούφτα μου.

Τί κάνετε με αυτό; Πολύ χαριτωμένο παιδάκι. Πώς να τολμήσω να κρυφτώ και να αλλάξω την συζήτηση; Της μίλησα ευθαρσώς και γλυκά, σαν σε παιδί.

-Ξέρεις, εμείς στο χωριό μας μάς κάνουν κατηχητικό. Αλλά η μαμά μου δεν με αφήνει να πηγαίνω. Εγώ όμως ξεφεύγω και πηγαίνω.

Όταν το μαθαίνει από τις άλλες μαμάδες όμως, με μαλλώνει. Δεν θέλει να πηγαίνω στην εκκλησία και στο κατηχητικό.

Τις εικονίτσες που μας δίνει η κυρία μας στο κατηχητικό μέ τις παίρνει, και άλλες φορές μέ τις καίει και άλλες φορές με τις σκίζει.

Και κάπως συνωμοτικά, γυρίζει περισσότερο προς το μέρος μας και λέει: -Νά, αυτή είναι η μαμά μου – και έδειξε την κυρία στην θέση του συνοδηγού- Ο οδηγός είναι ο μπαμπάς μου.

Ύστερα από αυτήν την συγκλονιστική αποκάλυψη, δεν ξέρω πόσο κράτησε η κουβέντα μας.

Όμως- θυμάμαι- έδωσα κάτι στην Ελενίτσα, που το έβαλε στην τσεπούλα της. Σε ένα από τα επόμενα χωριά κατέβηκαν. Στα σκαλιά, γύρισε κρυφά προς το μέρος μας και με το χεράκι μας αποχαιρέτησε.

2.Ας γράψουμε και μία ακόμα ιστοριούλα. Φρέσκια αυτήν την φορά. Σχεδόν προχθεσινή.

Δεχθήκαμε ένα μήνυμα, στο κινητό μας τηλέφωνο, από μία αναστατωμένη μητέρα. Ο γιός της αρνήθηκε να σχεδιάσει σε χαρτόνι και να κόψει μάσκα, και, φυσικά ούτε λόγος γιά να την φορέσει στις Αποκριές.

«Ο γέροντας είπε ότι δεν πρέπει να παραμορφώνουμε τα μούτρα μας με μάσκες. Το πρόσωπό μας μοιάζει στον Χριστό, ο οποίος στενοχωριέται όταν αλλάζουμε την μορφή του στα πρόσωπά μας.» Και αυτός ο μικρός Τετάρτης Δημοτικού.

Η Τετάρτη Δημοτικού είναι μάλλον η πιό σημαντική περίοδος ενός παιδιού γιά τα θέματα της προσωπικότητας, που έχουν σχέση με την εν Αγίω Πνεύματι ζωή μας. Τα παραδείγματα που έχουμε πολλά, έως και πάρα πολλά.

- Φοβάμαι κάπως να το πώ, γιά να μην το ακούσουν οι αντίχριστοι που νομίζουν ότι αυτοί είναι «υπεύθυνοι» γιά την παιδεία των παιδιών της Ελλάδας, οι ανόητοι, και κάνουν και άλλο κακό στα παιδιά.

Η δασκάλα, λοιπόν, χαρακτήρισε φανατικό τον μικρό και είπε στην μάννα να τον προσέξει. Και επί πλέον, να απευθυνθεί σε αυτόν - ποιός είναι αυτός και τί σημαίνει γέροντας που τον αναφέρει συνέχεια ο γιός της – γιά να τον «νουθετήσουμε».

Δόξα τω Θεώ, που έχει ακόμα κλήρο ο Χριστός και δεν εξανδραποδίστηκαν τελείως οι νεολαίοι μας.

3.Τρίτη περίπτωση, και φαρμακερή. Αρχίζει και ξετυλίγεται το κουβάρι και ο λόγος μας ξεσκεπάζεται-δηλαδή αποκαλύπτεται.

Μας πιάνουν γονήδες και μας λέν: Πάτερ, πες στον τάδε ή την δείνα, το παιδί μου, να μην θρησκεύει τόσο, γιατί ξεχωρίζει και δεν τον/την χωνεύουν στο σχολείο. Πάτερ, τώρα έχουν τις πανελλαδικές. Πες στο παιδί να μην νηστεύει. Μικρό είναι ακόμα, έχει χρόνο μπροστά του. Θα νηστέψει.

Και πολλά παρόμοια.

Αλλά, έτσι έκαμναν οι άγιοι; Οι άγιες μαννάδες έτσι φέρνονταν στα άγια παιδιά τους;
Τότε γιατί τιμούμε τον Άγιο Κήρυκο και την Αγία Ιουλίττα; Γιατί τιμούμε τον Άγιο Μελίτωνα, από τους Μ΄(=Τεσσαράκοντα) Μεγαλομάρτυρες; Τον Άγιο Ακάκιο τον νεομάρτυρα, που η μάννα του τον έστειλε στον Άγιο Άθωνα; Και πόσους άλλους;!

4. Να και η τέταρτη ιστορία. Ο Αθανάσιος στην Κουλακιά, υιός Πολύχρου και Λουλούδας, τα έβαλε με την Τουρκιά. Ο πατέρας προύχοντας, και μπορούσε να γλιτώσει τον γιό του.

Όμως τον άφησε και μαρτύρησε, γιά να μην τα χαλάσει με του κατακτητές. Ούτε να τον θάψουν δεν πήγαν οι γονήδες. Και τον έθαψαν Γύφτοι Χριστιανοί, όπως το γράφει ο Άγιος Νικόδημος στο Νέον Μαρτυρολόγιον.

Γιά τις αντιδράσεις, στο θέμα του Μοναχισμού, ας μην μιλήσουμε. Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος- τί έπαθαν με αυτό το Σύριοι, Σύροι λέγονται οι άνθρωποι- τους δικαιώνει, σαν γονείς, μέχρι την κουρά.

Όποιοι συνεχίζουν να αντιδρούν, γράφει, έχουν δαιμόνιο...

Το μέγιστο πρόβλημα, σε μέγιστον βαθμό, των νέων που δεν πάνε στην Εκκλησία είναι ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ. Τραγικό ίσως, αλλά αληθινό. Και η αλήθεια δεν είναι μικρή ή μεγάλη.

Είναι μία και απόλυτη. Ίσως υπάρχουν, και σίγουρα θα υπάρχουν, και άλλοι λόγοι. Θα μας επιτρέψετε όμως να θεωρούμε τούς γονείς τον πιό σοβαρό λόγο.

Εξάλλου, το λέει και το Άγιο Ευαγγέλιο: «Εχθροί αυτού οι οικείοι αυτού», και ο άγιος Απόστολος: «Οι δε γονείς μη παροργίζητε τα τέκνα υμών». Όχι «μην τα οργίζετε», αλλά να μην τα παροργίζετε=Μην τα κάνετε έξω φρενών, μην «τα βγάζετε απ΄ τα ρούχα τους».

Άλλο είναι η τιμή και ο σεβασμός και άλλο η υποταγή.

«Είσαι μικρός, άσε τις νηστείες, να δέσεις κόκκαλο». «Μεγάλωσες, είσαι φοιτητής, κύττα να βρεις κανένα καλό κορίτσι, έχεις ανάγκες». «Τί ντύσιμο είναι αυτό; Καλόγρια είσαι; Άντε βάλε κανένα ρούχο της μόδας».

Δεν θα αναφέρουμε πολλούς αγίους. Μόνον τον Άγιο Νικόλαο, που νήστευε από βρέφος Τετάρτη και Παρασκευή, και έφτασε σε βαθύ γήρας.

Το παιδί δεν είναι εξαγοράσιμο γραμμάτιο ούτε μέσο προς συναλλαγή.

«Σε σπούδασα, να με κυττάξεις.» «Σε μεγαλώσαμε και έχεις υποχρέωση να μας φροντίσεις.» Και πόσα άλλα σχετικά, που μόνον οργή και παροργισμό προκαλούν στα παιδιά. Και γεμίζουν τα γηροκομεία, γιατί δεν αντέχονται.

Έχουμε και εμείς μιά μάννα. Ποτέ δεν βάφτηκε ούτε έβαψε τα μαλλιά της. Ποτέ δεν ανακατεύτηκε σε κανένα σπιτικό. Γιά όλους γίνεται λιμάνι και σε κανέναν δεν προκάλεσε ποτέ τρικυμία. Μόνον ευχές βγάζει το στόμα της.

Και όταν κάποιος την λέει να «συμβουλέψει», δηλαδή να ανακατευτεί, σε άλλες υποθέσεις, δεν το δέχετε με τίποτα.

Σαν άνθρωπος, εννενήντα τριών ετών, σίγουρα θα πέρασε, θα έπαθε και θα έμαθε πολλά. Κάποτε πήγε σε έναν άγιο πνευματικό και εξομολογήθηκε. Και την ρώτησε: μεταφέρεις λόγια; Όχι, ποτέ. Έ, τότε να κοινωνάς πάντοτε όποτε θέλεις.

Ψάχνουμε αίτια και αιτιατά. Ψάχνουμε αφορμές και δικαιολογίες. Μετατοπίζουμε τις ευθύνες στους άλλους. Και πάει λέγοντας.

Θέλουμε να γίνει κάτι καλό στην νεολαία; Ας ετοιμάζουμε μάννες και πατεράδες, που αγωνίζονται μέσα στην Εκκλησία σωστά. Και τότε υπάρχει ελπίδα. Μεγάλη Ελπίδα. Ο Χριστός.

Αδελφοί, Καλό υπόλοιπο. Και καλή Ανάσταση.