Ευλογητός εί, Χριστέ ο Θεός ημών,

              

                    Σας εύχομαι αυτήν την ημέρα να είστε πάντοτε χωρητικοί της χάριτος του Θεού, υπηρέτες και δοχεία του Παναγίου Πνεύματος, ώστε να αλλάξει η ζωή μας και να κατοικήσει μέσα μας η αγάπη καθώς και όλοι οι καρποί του Αγίου Πνεύματος. 

              Ευλογία του Θεού να έχουμε, με προσευχή : Κύριε, καθάρισε την καρδιά μου από κάθε υπόλειμμα εγωισμού, υπερηφάνειας, αλαζονείας και κάνε με άνθρωπο απλό, ταπεινό, που να δίνω προτεραιότητα στους άλλους και να τους θεωρώ όλους υπερέχοντας. 

Απολυτίκιον. Ήχος πλ. δ΄.

           Ευλογητός εί, Χριστέ ο Θεός ημών, ο πανσόφους τους αλιείς αναδείξας, καταπέμψας αυτοίς το Πνεύμα το άγιον, και δι’ αυτών την οικουμένην σαγηνεύσας· φιλάνθρωπε, δόξα σοι.

Κοντάκιον. Ήχος πλ. δ΄.

            Ότε καταβάς τας γλώσσας συνέχεε, διεμέριζεν έθνη ο Ύψιστος· ότε του πυρός τας γλώσσας διένειμεν, εις ενότητα πάντας εκάλεσε, και συμφώνως δοξάζομεν το πανάγιον Πνεύμα.

             ΟΛΑ ΤΑ ΑΜΑΡΤΩΛΑ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΟΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΓΕΦΥΡΑ ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΚΟΙ ΑΟΡΑΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΣΤΟΝ ΝΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΤΡΕΦΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΝΤΕ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΓΙΑΤΙ ΟΛΑ ΤΑ ΕΚΟΥΣΙΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΛΟΓΙΣΜΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ.

   ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΝΑ ΕΧΕΙ ΠΕΣΕΙ ΠΡΩΤΥΤΕΡΑ ΤΟ ΤΕΜΕΝΟΣ ΤΟΥ ΟΜΑΡ ΣΤΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ.ΟΤΑΝ ΘΑ ΠΕΣΕΙ ΑΥΤΟ,ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΟΤΙ ΕΦΤΑΣΕ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. 

                 ΟΣΟ ΣΤΕΚΕΤΑΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΡΗΜΑΔΙ ΟΡΘΙΟ,ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ ΔΕΝ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ, ΚΑΙ ΜΗΝ ΣΑΣ ΞΕΓΕΛΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΛΑΝΕΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΒΑΖΟΥΝ ΔΗΘΕΝ ΑΚΡΙΒΕΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ.ΑΚΟΜΑ ΔΕΝ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΔΥΟ ΠΡΟΦΗΤΕΣ ΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΩΧ ΝΑ ΚΥΡΗΞΟΥΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ.ΠΡΟΣΕΧΕΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΨΕΥΔΟΧΡΙΣΤΟΥΣ ΚΑΙ ΨΕΥΔΟΠΡΟΦΗΤΕΣ.

          

               ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΡΧΟΜΕΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΣ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΕΙΣ ΠΑΝΤΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ.ΕΠΕΙΤΑ ΞΕΚΙΝΑΕΙ Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙ ΦΕΤΟΣ 15 ΗΜΕΡΕΣ.

            ΠΩΣ ΝΗΣΤΕΥΕΤΑΙ Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ.

             ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΗΜΕΡΟ ΑΠΟ ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΩΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΥ ΤΙΣ ΤΡΙΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΕΜΠΤΕΣ.ΔΕΥΤΕΡΑ,ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΩΡΙΣ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΟΡΤΗ ΠΟΥ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΥ.ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΙΧΘΥΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ ΕΩΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΘΛΙΟΥ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΙΣ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ ΠΟΥ ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΙΧΘΥΟΣ.

                    ΟΤΑΝ Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ ΣΤΙΣ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ Η ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΜΟΝΟ Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΙΧΘΥΟΣ ΚΑΙ ΟΧΙ Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΕΙΣ ΠΑΝΤΑ. ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΗΜΕΡΕΣ, ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΕΙΣ ΠΑΝΤΑ.

ΑΓΑΠΑ ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΟΝ ΣΟΥ

ΒΟΗΘΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΟΥ

ΓΕΜΙΣΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΟΥ ΜΕ ΑΓΑΠΗ

ΔΙΑΛΥΣΕ ΤΟ ΤΥΧΟΝ ΜΙΣΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΩΝ ΣΟΥ

ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΔΕΣΜΑ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΠΑΘΩΝ

ΖΗΤΗΣΕ ΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΟΥ ΜΕΡΙΜΝΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ

ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΟΥ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

ΚΡΑΤΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΟΥ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

ΛΑΜΠΡΥΝΕ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΣΟΥ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΕΤΕΣ

ΜΗΝ ΕΙΣΑΙ ΣΚΛΗΡΟΚΑΡΔΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΟΥ

ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ

ΞΕΧΑΣΕ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΠΟΥ ΤΥΧΟΝ ΚΑΤΑΚΑΙΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΟΥ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΩΝ ΣΟΥ

ΟΠΛΙΣΟΥ ΜΕ ΤΑ ΘΕΙΑ ΟΠΛΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ

ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕ ΣΤΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

ΡΑΝΕ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ ΜΕ ΔΑΚΡΥΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ

ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΕ ΤΙΣ ΑΜΑΡΤΩΛΕΣ ΟΡΜΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΟ ΤΡΙΑΔΙΚΟ ΘΕΟ

ΥΠΑΚΟΗ ΣΤΟ ΘΕΙΟ ΘΕΛΗΜΑ

ΦΟΒΟΥ ΤΟΝ ΘΕΟ

ΧΑΡΙΣΕ ΑΠΛΟΧΕΡΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΣΟΥ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΟΥ

ΨΑΞΕ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ ΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΑ ΚΑΙ ΨΥΧΩΦΕΛΗ

ΩΦΕΛΗΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΣΟΥ ΣΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

              Εκείνον που είναι ζηλωτής της θειας διδασκαλίας, δεν τον παρουσιάζουν τέτοιον τα λόγια του, αλλά η έμπρακτη εφαρμογή των λόγων. Γιατί ούτε και ο αρχαίος αντάρτης, επειδή χρησιμοποίησε τα θεία λόγια, όταν πείραζε τον Κύριο, ήταν αξιέπαινος για τον λόγο αυτόν ότι τα γνώριζε, αλλά απορριπτέος και απόβλητος, γιατί, ενώ τα γνωρίζει, δεν τα εφαρμόζει. 

 Άγιος Ισίδωρος ο πηλουσιωτης

             Ο βίος του κάθε χριστιανού είναι μια θάλασσα. Πολλές φορές αυτή η θάλασσα τρικυμιά, γίνεται φουρτούνα, σηκώνονται απειλητικά τα κύματα και απειλούν την ζωή. Όπως απειλεί μια θάλασσα φουρτουνιασμένη το καράβι και οι άνθρωποι υψώνουν χείρας και δέονται του Θεού να τύχουν σωτηρίας, έτσι συμβαίνει κι όταν σηκώνωνται τόσοι και τόσοι πειρασμοί εναντίον μας, που μας απειλούν και μας τρομάζουν. 

               Πολλές τρικυμίες, πολλά προβλήματα δύσκολα, πολλές φορές άλυτα, στριμώγματα άσχημα, παντού μαύρα και σκοτεινά, χωρίς να φαίνεται πουθενά αχτίδα φωτός κι ελπίδος. Κι έρχεται κι ο δαίμονας, η άλλη φουρτούνα, η απαίσια και σκοτεινή, να μας συμβουλέψη ότι δεν πρόκειται να γλυτώσουμε. 

                Μας λέγει¨ «ο πειρασμός αυτός είναι τόσο μεγάλος, που θα χαθής!» Κι αν ο άνθρωπος δεν είναι έμπειρος επάνω στους πειρασμούς, πιστεύει στο ψέμμμα και στην απάτη του και απελπίζεται. Κι όταν χάση τον προσανατολισμό του είναι πολύ φυσικό να πεταχτή επάνω στα βράχια και να γίνει συντρίμμια. Τι πρέπει λοιπόν να κάνη κανείς, όταν όλα είναι αρνητικά στην ζωή του? 

                  Αυτό που χρειάζεται εκείνες τις ώρες, είναι να καταφύγη στον Μόνο Λυτρωτή και Σωτήρα, να γονατίση, να υψώση χείρας ικέτιδας, προς τον Πανάγαθο Θεό, στον Μόνο, ο Οποίος κυβερνά το σύμπαν και με ένα νεύμα Του τα πάντα μπορεί να διαλύση. 

 Γέροντας Εφραίμ Φιλοθεΐτης

ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

Ο Ιησούς Χριστός είπε: «Ο άνεμος πνέει όπου θέλει• ακούς τή βοή του, αλλά δεν ξέρεις από πού έρχεται και πού πηγαίνει. Έτσι συμβαίνει και με καθέναν πού γεννιέται από το Πνεύμα» (Ιω. 3:8). Τα λόγια αυτά σημαίνουν, ότι την παρουσία τού Αγίου Πνεύματος στην καρδιά μας μπορούμε να την ακούσουμε, να την αισθανθούμε και να την αντιληφτούμε, αλλά δεν μπορούμε ποτέ να προσδιορίσουμε από πριν την περίσταση και την ώρα πού θα μάς επισκεφθεί. Βλέπουμε πώς οι απόστολοι έλαβαν το Άγιο Πνεύμα σε στιγμές πού δεν το περίμεναν.

Μόνο η επίσημη κατάβαση τού Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής τούς είχε προαναγγελθεί, και πραγματοποιήθηκε την προκαθορισμένη μέρα στον προκαθορισμένο τόπο• και τότε, όμως, δεν έλαβαν το Πνεύμα σαν ανταμοιβή για προσωπικά τους κατορθώματα, αλλά δωρεάν, χάρη στην πίστη και την ελπίδα τους. Η ομόψυχη προσευχή, στην οποία ήταν αφοσιωμένοι από την Ανάληψη τού Κυρίου ως την επιφοίτηση τού Αγίου Πνεύματος, δεν ήταν τόσο το μέσο, για να πάρουν το Πνεύμα, όσο μία προετοιμασία γι' αυτό το γεγονός.

Κανένας, επομένως, δεν μπορεί να ξέρει ποιά στιγμή και με ποιό τρόπο θα λάβει τα δώρα τού Αγίου Πνεύματος, γιατί τα δώρα δίνονται απροσδόκητα, όποτε και σ' όποιον θέλει ο δωρητής. Γι' αυτό κάνουν μεγάλο λάθος, όσοι περιμένουν να λάβουν το Άγιο Πνεύμα με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη ώρα. Όσοι, μάλιστα, επινοούν δικά τους μέσα για το σκοπό αυτό, όχι μόνο δεν πρόκειται να λάβουν το Άγιο Πνεύμα, αλλά παίρνουν επάνω τους και μία φοβερή αμαρτία.

Πριν μιλήσουμε για το πώς μπορούμε ν' αποκτήσουμε το Άγιο Πνεύμα, πρέπει να τονίσουμε ότι Αυτό δίνεται μόνο στους αληθινά πιστούς. Και αληθινά πιστός είναι εκείνος πού ομολογεί σωστά την αγία ορθόδοξη πίστη, χωρίς καμιά πρόσθεση ή αφαίρεση ή αλλοίωση, όπως μάς την παρέδωσαν οι άγιοι απόστολοι και όπως τη διατύπωσαν και την επικύρωσαν οι άγιοι πατέρες στις Οικουμενικές Συνόδους. Κάθε αμφιβολία η σόφισμα σε θέματα πίστεως είναι ανυπακοή. Και ο ανυπάκουος δεν μπορεί ποτέ να γίνει ναός και κατηκητήριο τού Αγίου Πνεύματος.
" Η πνοή τού Αγίου Πνεύματος" 
Αγίου Ιννοκεντίου Μόσχας

Η ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΕΙ ΤΗ Θ. ΧΑΡΗ ΚΑΙ ΦΕΡΝΕΙ ΤΟΥΣ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ *

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης Η ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΕΙ ΤΗ Θ. ΧΑΡΗ ΚΑΙ ΦΕΡΝΕΙ ΤΟΥΣ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ * 1. Ὅπως ζοῦμε, θὰ κληρονομήσουμε τὴν αἰώνια ζωή; Ἀκούσαμε προηγουμένως στὴν Εὐαγγελικὴ περικοπὴ (Λουκᾶ 18, 18-27) τὸ περιστατικὸ γιὰ ἕνα ἄρχοντα πλούσιο, νέο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος, ἐνάρετος ὢν καὶ ἔχων ἀμφιβολία περί τοῦ ἂν οἱ ἀρετὲς τὶς ὁποῖες εἶχε ἐκ τῆς νεότητός του θὰ τὸν ὁδηγοῦσαν στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ στὴν αἰώνιο ζωή, προσῆλθε πρὸς τὸν Χριστό μας ,ὁ ὁποῖος ἐδίδασκε, καὶ τὸν ἐρώτησε: «Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω;» Τί πρέπει νὰ κάνω γιὰ νὰ κληρονομήσω τὴν αἰώνιο ζωή; Εἶναι ἕνα ἐρώτημα τὸ ὁποῖο πρέπει ὅλους μας νὰ μᾶς ἀπασχολεῖ ἀφοῦ γνωρίζουμε ὅτι αὐτὴ ἐδῶ ἡ ζωὴ εἶναι προσωρινή, εἶναι τίποτε, φεύγει πολὺ γρήγορα· ἑπομένως ἡ σκέψη μας, ἡ καρδιά μας καὶ οἱ ἐπιθυμίες μας πρέπει νὰ εἶναι στραμμένες πρὸς τὴν αἰώνια ζωή.  Τὸ ἐρώτημα λοιπὸν αὐτὸ ἑνὸς νέου ἀνθρώπου «τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω;» , τί πρέπει νὰ κάνω γιὰ νὰ κληρονομήσω τὴν αἰώνια ζωή, εἶναι ἕνα ἐρώτημα τὸ ὁποῖο θὰ πρέπει διαρκῶς νὰ εἶναι μέσα στὸ νοῦ καὶ μέσα στὴν καρδιά μας καὶ νὰ φροντίζουμε νὰ βροῦμε τρόπο νὰ κληρονομήσουμε κι ἐμεῖς τὴν αἰώνια ζωή. Ἂς πῶ, ἀγαπητοί μου, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὅτι, ἂν δεῖ κανένας μὲ ἀκρίβεια τὰ πράγματα καὶ ἐκτιμήσει τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ζοῦμε οἱ περισσότεροι ἀπὸ μᾶς  θὰ πρέπει νὰ ἀμφιβάλλει ἂν ὄντως θὰ κληρονομήσουμε ὅλοι μας τὴν αἰώνιο ζωή!  Καὶ θὰ θέλαμε ὅλοι μας νὰ κληρονομήσουμε τὴν αἰώνια ζωή! Ὅπως λοιπὸν ἀκούσαμε ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο, αὐτὸς ὁ νεαρὸς ἄρχοντας εἶχε τηρήσει τὶς ἐντολὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τὸν Δεκάλογο, διότι ὁ Χριστὸς τοῦ εἶπε: ἂν θέλεις νὰ κερδίσεις τὴν αἰώνιον ζωή, «τὰς ἐντολὰς οἶδας», τὶς ἐντολὲς τὶς ξέρεις· μὴ μοιχεύσεις, μὴν κλέψεις, μὴ φονεύσεις, μὴ ψευδομαρτυρήσεις, τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου.  Κι ὁ νεαρός, εὐχαριστημένος ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἄκουσε, ὅτι ἂν τηρήσει αὐτὲς τὶς ἐντολὲς θὰ κερδίσει τὴν αἰώνια ζωή, εἶπε: Ἄ, ἐγὼ αὐτὰ τὰ ἐτήρησα, ἐγὼ αὐτὲς τὶς ἐντολὲς τὶς ἐφήρμοσα, τὶς ἐργάστηκα αὐτὲς τὶς ἐντολές, ἀπὸ τὰ νειᾶτα μου ἀκόμη. Φάνηκε ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι μόνο οἱ ἐντολὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, διότι ὁ Χριστὸς ἦρθε νὰ συμπληρώσει, νὰ ὁλοκληρώσει καὶ νὰ τελειοποιήσει τὸ νόμο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης: πολλὰ ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη τὰ κατήργησε, πολλὰ τὰ συμπλήρωσε καὶ τὰ ὁλοκλήρωσε καὶ κοντὰ σ’ αὐτὲς τὶς ἐντολὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὑπάρχουν πολλὲς ἄλλες ἐντολὲς μέσα στὸ Εὐαγγέλιο, μέσα στὴν Καινὴ Διαθήκη ποὺ κι αὐτὲς πρέπει νὰ τὶς ἐφαρμόζουμε.  Λένε μάλιστα οἱ Ἅγιοι Πατέρες πὼς πρέπει ὅλες τὶς ἐντολές, οὔτε μία δὲν πρέπει νὰ ἀφήνουμε ἀνεφάρμοστη, ἂν θέλουμε νὰ κληρονομήσουμε τὴν αἰώνια ζωή.  Μία ἐντολὴ τὴν ὁποία δὲν εἶχε ἐφαρμόσει ὁ νεαρὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος νόμιζε πὼς θὰ σωθεῖ, διότι ἐκ νεότητος εἶχε τηρήσει τὶς δέκα ἐντολές, ἦταν ὅτι δὲν ἀπέφυγε τὴ φιλοχρηματία.  Ἦταν φιλοχρήματος, ἦταν φιλόπλουτος.  Γιατὶ ὅταν ὁ Χριστὸς τοῦ εἶπε, ἀφοῦ λοιπὸν τὶς ἐφήρμοσες αὐτὲς τὶς ἐντολές, πήγαινε νὰ πουλήσεις τὰ ὑπάρχοντά σου, νὰ τὰ διανείμεις στοὺς πτωχούς· κι ἔλα νὰ μὲ ἀκολουθήσεις.  Ὅταν τὸ ἄκουσε αὐτὸ ὁ νεαρὸς ἔφυγε ἀπογοητευμένος καὶ στενοχωρημένος, «ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα»: γιατὶ ἦταν πολὺ πλούσιος.  Καὶ τότε εἶπε ὁ Χριστός μας τὸ γνωστό·  «εὐκοπώτερον γὰρ ἐστί κάμηλον διὰ τρυμαλιᾶς ραφίδος εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν εἰσελθεῖν» καὶ ὅτι  «δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰσελεύσονται εἰς τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ».  Ὄχι ἀδυνάτως, ἀλλὰ δυσκόλως.  Δὲν εἶναι ἀδύνατον καὶ οἱ πλούσιοι νὰ σωθοῦν, ἀλλὰ εἶναι δύσκολο νὰ σωθοῦν διότι πρέπει νὰ μάθουν νὰ χρησιμοποιοῦν σωστὰ τὸν πλοῦτο τους. 2.  Χωρὶς τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν δὲν ἐνεργεῖ ἡ Θεία Χάρις.  Πάντως γιὰ τὸν πλοῦτο καὶ πῶς ἡ Ἐκκλησία μας ἀντιμετωπίζει τὸν πλοῦτο μιλήσαμε πρὶν ἀπὸ μερικὲς Κυριακὲς ἐδῶ, ὅταν ἀναλύσαμε τὴν παραβολὴ τοῦ πλουσίου καὶ τοῦ Λαζάρου. Εἴδαμε πῶς ἐκτιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας τὸν πλοῦτο καὶ πῶς πρέπει νὰ τὸν χρησιμοποιοῦμε ὅσοι ἔχουμε πλοῦτο.  Γι’ αὐτὸ σήμερα δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὸ θέμα αὐτό τοῦ πλούτου, καὶ τοῦ πλουσίου νέου, ὁ ὁποῖος ἔχασε τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν γιατί εἶχε ἐπιθυμία τῶν χρημάτων καὶ τοῦ πλούτου· θὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ ἕνα ἄλλο θέμα ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴν Εὐαγγελικὴ περικοπή, μὲ τὸ θέμα τῆς «τηρήσεως τῶν ἐντολῶν». «Τὰς ἐντολὰς οἶδας», εἶπε ὁ Χριστός.  Τὶς ἐντολὲς τὶς ξέρεις.  Νὰ ἐφαρμόσεις λοιπὸν τὶς ἐντολές, κι ἂν ἐφαρμόσεις τὶς ἐντολές, θὰ σωθεῖς.         Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι καὶ τὸ Εὐαγγέλιο ὁλόκληρο, ἀλλὰ καὶ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, δίνουν πολὺ μεγάλη σημασία σ’ αὐτὴν τὴ μεγάλη ἀρετὴ τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν.  Ἤδη ὁ ἴδιος ὁ Κύριός μας ,ὁ Ιησοῦς Χριστός, στὴν ἐπὶ τοῦ Ὄρους Ὁμιλία, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλες περιόδους τῆς ἐπὶ γῆς δράσης Του, ἐδίδασκε καὶ ἔδινε μερικὲς ἐντολὲς περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ ζοῦν οἱ ἄνθρωποι, ἰδιαίτερα στοὺς Μακαρισμούς: μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, μακάριοι οἱ πραεῖς, μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, μακάριοι οἱ διψῶντες καὶ πεινῶντες τὴ δικαιοσύνη, καὶ πολλὰ ἄλλα.  Ἐδίδαξε ἐν πρώτοις τὴν ἐντολὴ τῆς ἀγάπης, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τὸν πλησίον, τὴν ἐντολὴ τῆς πραότητος, τῆς εἰρήνης, τῆς ταπεινώσεως, τῆς νηστείας, τῆς ἀοργησίας, τῆς σωφροσύνης καὶ πλῆθος ἄλλων πολλῶν ἐντολῶν, ποὺ ὑπάρχουν μέσα στὸ Εὐαγγέλιο, πολλὲς ἀπὸ τὶς ὁποῖες ὁρισμένοι ἀπὸ μᾶς δὲν τὶς ξέρουμε.  Καὶ νομίζουμε πώς, ἐπειδὴ βαπτιστήκαμε Χριστιανοί, ἀρκεῖ ἡ Χάρις τοῦ Βαπτίσματος· χωρὶς τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν, χωρὶς νὰ τηροῦμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἔχουμε τὴν ἐντύπωση ὅτι μποροῦμε νὰ σωθοῦμε.  Ὁ Χριστὸς ὅμως τὸ εἶπε σαφῶς μετὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶπε στὴν ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλία «Ὅστις λύσει μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων», ὅποιος δὲν τηρήσει ἀκόμη καὶ τὴν πιὸ παραμικρὴ ἐντολή, «ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν Οὐρανῶν».  Ὅταν δέ, πρὸς τὸ τέλος τῆς ζωῆς Του, μέσα στὸ Πάθος καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάστασή Του ὁ Κύριός μας ἀπευθύνθηκε, μ’ ἐκείνους τοὺς λόγους τοὺς ἀγαπητικοὺς πρὸς τοὺς μαθητάς Του καὶ πρὸς ὅλους μας, εἶπε: «Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσετε».  Ἂν μὲ ἀγαπᾶτε, κι ἂν ἀγαπᾶτε καὶ τοὺς ἑαυτούς σας, διότι οὐσιαστικῶς οἱ ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ εἶναι εὐεργεσία πρὸς ἐμᾶς, εἶναι οἱ ὁδοδεῖκτες οἱ ὁποῖοι μᾶς δείχνουν πῶς θὰ κερδίσουμε τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, τότε λοιπὸν «τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσετε.  Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκείνος ἐστὶν ὁ ἀγαπῶν με».  Μὲ ἀγαπᾶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κρατάει τὶς ἐντολές μου καὶ τὶς τηρεῖ.  Πόσοι ἀπὸ μᾶς, ἀγαπητοί μου, μποροῦμε νὰ ἰσχυρισθοῦμε ὅτι τηροῦμε τὸν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου σὲ ὅλες τὶς λεπτομέρειές του; Ἑπομένως νὰ ἰσχυρισθοῦμε ὅτι ἀγαποῦμε τὸν Χριστὸ κι ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὴ τὴ δωρεὰ τοῦ Θεοῦ, τὶς ἐντολές, τοὺς ὁδοδεῖκτες, τοὺς ἔχουμε ἐγκολπωθεῖ, ὥστε νὰ εἴμαστε βέβαιοι ὅτι βαδίζοντες αὐτὸν τὸν δρόμον τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ θὰ φθάσουμε στὴν αἰωνιότητα, θὰ φθάσουμε στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ποὺ τόσο διακαῶς ἐπιθυμοῦσε ὁ πλούσιος νεανίσκος; «Ὁ μὴ ἀγαπῶν με, τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ».  Αὐτὸς ὁ ὁποῖος δὲν μὲ ἀγαπάει, δὲν τηρεῖ τοὺς λόγους μου. Σὲ ἄλλο σημεῖο ἐπίσης, στὸ κατὰ Ἰωάννην ἅγιο Εὐαγγέλιο, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσετε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ».  Ἂν τηρήσετε τὶς ἐντολές μου, θὰ εἶστε μέσα στὴν ἀγάπη μου, θὰ σᾶς ἀγαπῶ κι ἐγώ. «Καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ πατρός μου τετήρηκα καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ».   Ὅπως ἐγὼ τηρῶ τὶς ἐντολὲς τοῦ Πατρός μου, γι’ αὐτὸ καὶ μὲ ἀγαπάει ὁ Πατέρας μου. Καὶ γιὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ περισσότερο, εἶναι διάσπαρτο τὸ Εὐαγγέλιο μὲ αὐτὴν τὴν σύσταση, τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, νὰ συμπληρώσω ἁπλῶς ὅτι ὅταν ὁ Κύριός μας ἀνεστήθη, σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς ἐμφανίσεις Του στοὺς δώδεκα μαθητὰς εἰς τὸ ὄρος τῆς Γαλιλαίας, τοὺς εἶπε: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υιοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν». (Ματθ. 28, 19-20).  Βλέπετε, οἱ ἐξιτήριοι λόγοι, ἂς ποῦμε τὸ συμβόλαιο ποὺ ἔκανε ὁ Χριστὸς μὲ τοὺς μαθητάς Του, φεύγοντας, λίγο πρὶν ἀναληφθεῖ, περιλαμβάνει δύο πράγματα: Νὰ τοὺς βαπτίσετε, καὶ νὰ τοὺς διδάξετε νὰ τηροῦν ὅλες τὶς ἐντολές.  Πρῶτα λοιπὸν νὰ ἀναγεννηθοῦμε καὶ νὰ πάρουμε τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὴν κολυμβήθρα, ἡ ὁποία ὅπως εἴπαμε εἶναι ἡ μήτρα μέσα στὴν ὁποία ἀναγεννιόμαστε.  Ἀλλὰ δὲν φτάνει αὐτό:  Πρέπει νὰ τηρήσουμε καὶ ὅλες τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου.  3. Ἡ διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων Οἱ Ἅγιοι Πατέρες, ἰδιαίτερα οἱ Νηπτικοὶ Πατέρες, μέσα στὰ Φιλοκαλικὰ κείμενα, μᾶς ἔχουν ἀναπτύξει σπουδαία διδασκαλία γιὰ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν.  Κι ἀνάμεσα στὰ ἄλλα μᾶς λένε ὅτι ἂς μὴ νομίζουν μερικοί πώς, ἐπειδὴ βαπτίστηκαν, θὰ σωθοῦν, καὶ πὼς ἔχουν ἐνεργὸ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.  Στὸ βάπτισμα ὁ Θεὸς ὄντως μᾶς δίνει τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὴ συνέχεια μὲ τὶς ἁμαρτίες μας, μὲ τὴν ἀδιαφορία μας, μὲ τὶς κακίες μας, μὲ τὰ πάθη μας κρύπτεται, καλύπτεται καὶ δὲν ἐνεργεῖ.  Ἑπομένως τί μᾶς ὠφέλησε τὸ βάπτισμα, ἂν ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὴν ὁποία πήραμε, εἶναι μέσα μας ἀνενεργός; Διδάσκουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὅτι πρὶν ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πρέπει νὰ προϋπάρξει ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν.  Ἂν δὲν τηρήσουμε τὶς ἐντολὲς ὅλοι μας, δὲν ἐνεργεῖ ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.  Γι’ αὐτὸ ἐνεργεῖ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ στοὺς Ἁγίους.  Γι’  αὐτὸ βλέπετε μέχρι καὶ σήμερα, ἁγίους ἀνθρώπους, ὁσίους γεροντάδες, νὰ ἔχουν ἔκδηλη τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, προορατικό, θαυματουργικὸ κτλ, διότι δὲν ἀρκέστηκαν στὸ βάπτισμα, ἀλλὰ ἐτήρησαν στὴ συνέχεια μὲ ἀκρίβεια τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Ἔχω σημειώσει πολλὰ πατερικὰ χωρία σχετικὰ μὲ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν.  Θὰ σᾶς παρουσιάσω μερικὰ μόνον, γιὰ νὰ δεῖτε πόσο σοφὴ καὶ ἀπαραίτητη γιὰ μᾶς τοὺς ἀφώτιστους εἶναι ἡ διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων καὶ πόσο ἄδικο ἔχουν ὅσοι στὶς ἡμέρες μας συνιστοῦν νὰ ἀφήσουμε, νὰ ἐγκαταλείψουμε τοὺς Ἁγίους Πατέρες, ὅπως ἔπραξαν οἱ αἱρετικοὶ Προτεστάντες. Ὁ Μ. Βασίλειος, μεταξὺ πολλῶν ἄλλων, λέγει ἀναφερόμενος στὴν ἄλογη κτίση, ποὺ τηρεῖ ἀπαρέγκλιτα τοὺς νόμους ποὺ ἔθεσε ὁ Θεός, ὅτι οἱ ἄνθρωποι παραβαίνοντες καὶ ἀνθιστάμενοι στὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ εἴμαστε «ἀλογώτεροι» τῶν ἀλόγων κτισμάτων (Εἰς Ἑξαήμερον 7, ΕΠΕ 4, 280-282, PG29, 157).  Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν δὲν εἶναι πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις μας, διότι μαζὶ μὲ ὅλες τὶς ἐντολὲς ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωσε καὶ τὶς ἀναγκαῖες δυνάμεις, ὥστε οὔτε νὰ δυσανασχετοῦμε νομίζοντας πὼς ζητεῖ ἀκατόρθωτα πράγματα, οὔτε πάλι νὰ ὑπερηφανευόμεθα γιατί συνεισφέραμε κάτι παραπάνω ἀπὸ αὐτὸ ποὺ μᾶς ἔχει δοθεῖ (Ὅροι κατὰ πλάτος 2, ΕΠΕ 8, 186. PG 31, 909Α). Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Ασκητὴς λέγει αὐτὸ ποὺ προηγουμένως εἶπα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιμένουμε νὰ ἐνεργήσει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα «πρὸ τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν» (Περὶ τῶν οἰομένων ἐξ ἔργων δικαιοῦσθαι ξδ’ Φιλοκαλία «Ἀστέρος» 1, 113), καὶ ὅτι μέσα στὶς ἐντολὲς κρύβεται ὁ ἴδιος ὁ Χριστός· ἑπομένως ὅσο περισσότερο τηροῦμε τὶς ἐντολές, τόσο ἐγγύτερα πρὸς τὸ Χριστὸ βρισκόμαστε: «Ὁ Κύριος εἰς τὰς ἰδίας ἐγκέκρυπται ἐντολὰς καὶ τοῖς ζητοῦσιν αὐτόν κατὰ ἀναλογίαν εὑρίσκεται» (Περὶ Νόμου  Πνευματικοῦ ρη’, Φιλοκαλία 1, 107).  Ὁ ὅσιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνὸς ἀναφέρεται συχνὰ στὸ θέμα τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν ἀναιρώντας θαυμάσια τὴν σατανικῆς ἐμπνεύσεως ἄποψη ὅτι ἀρκεῖ γιὰ τὴ σωτηρία μας τὸ ὅτι πιστεύσαμε καὶ βαπτισθήκαμε, ἀφοῦ τὸ Εὐαγγέλιο λέγει «ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς σωθήσεται» (Μάρκ. 16, 16).  Ἂν πεισθοῦμε σ’ αὐτήν τὴ διδασκαλία, θὰ μείνουμε ἔρημοι ἀπὸ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, «ἀγνοοῦντες ὅτι ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς ὀφείλει πάσας τὰς ἐντολὰς τηρεῖν καὶ ὅταν πάντα κατορθώσῃ, λέγειν, ἀχρεῖος δοῦλος εἰμί(Λουκ. 17, 10), ὡς ὁ Κύριος πρὸς τοὺς Ἀποστόλους ἔφη· διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν»(Ματθ. 28, 20). Ἐφ’ ὅσον ὁ βαπτιζόμενος ἀποτάσσεται τὸν Σατανᾶ καὶ ὅλα τὰ ἔργα του καὶ συντάσσεται μὲ τὸ Χριστό, πρέπει νὰ δείξει αὐτὴν τὴν ἀποταγὴ καὶ τὴν προσχώρηση μὲ τὴν ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστὸ διὰ τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν Του (Φιλοκαλία 3, 11-12).  Περὶ τοῦ ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ δὲν ἐνεργεῖ χωρὶς τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν ἀναπτύσσεται θαυμάσια καὶ ἀπὸ τὸν ἅγιο Γρηγόριο Σιναΐτη (Φιλοκαλία 4, σελ. 67), ὡς καὶ ἀπὸ τοὺς ἁγίους Κάλλιστο καὶ Ἰγνάτιο τοὺς Ξανθοπούλους (Φιλοκαλία 4, σελ. 199, 201, 203).  Μὲ μιὰ ὡραία εἰκόνα ἐπίσης, ποὺ διδάσκει ἐμφαντικὰ τὸ δόγμα τῆς συνεργίας τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς θείας Χάριτος, ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος μᾶς λέγει ὅτι στὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα τῆς σωτηρίας μας  στέγη  εἶναι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ θεμέλιο ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν.  Μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἡ στέγη τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ χωρὶς νὰ βάλουμε ἐμεῖς τὰ θεμέλια μὲ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν;  «Οὔτε στέγη δίχα θεμελίων συνίστασθαι πέφυκεν, οὔτε θεμέλιοι ἄνευ στέγης τῷ βίῳ χρειώδεις ἢ ὅλως ὠφέλιμοί εἰσιν· οὔτω καὶ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις συντηρεῖται διά τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν» ( Κεφάλαια Πρακτικὰ καὶ Θεολογικὰ πγ’[83], Φιλοκαλία 3, 252). 4. Ἐρημώνεται ὁ τόπος μας, γιατὶ ἀθετοῦμε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴν διδασκαλία τῶν Πατέρων. Ἡ τήρηση ἢ ἡ μὴ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ ἔχει ἐπιπτώσεις ὄχι μόνον στὴν προσωπικὴ πνευματική μας προκοπή, ἀλλὰ καὶ στὴν προκοπὴ ὁλοκλήρων λαῶν καὶ τόπων· εἶχε καὶ ἔχει ἐπιπτώσεις καὶ συνέπειες στὸ μεγαλεῖο καὶ στὴν παρακμὴ τῆς Ρωμιοσύνης, τώρα δὲ καὶ στὴν πνευματικὴ κατάσταση, ἀκόμη καὶ στὴν ὕπαρξη τῆς χώρας μας, τῆς Ἑλλάδος. Γιὰ νὰ ἀναπτύξω αὐτὴν τὴν σκέψη θὰ στηριχθῶ σὲ δυὸ μικρὲς διηγήσεις τοῦ Γεροντικοῦ, χαριτωμένες καὶ πολὺ διδακτικές, ἀπὸ τὶς ὁποῖες προκύπτει ὅτι ὅπου δὲν τηροῦνται οἱ ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ, ὅπου δὲν ὑπάρχουν Ἅγιοι Πατέρες ὡς πρότυπα τηρήσεως τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, ἐρημώνονται ὄχι μόνον οἱ ψυχές, ἀλλὰ ἐρημώνονται καὶ οἱ τόποι ἀπὸ βαρβάρους, εἴτε ἐν πολέμῳ εἴτε ἐν εἰρήνῃ.  Αὐτὸ μεγαλώνει τὴν εὐθύνη ὅσων θέλουν νὰ ἀποχριστιανίσουν μὲ ποικίλους τρόπους τὴ χώρα μας ἐξορίζοντας τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τοὺς Ἁγίους Πατέρες ἀπὸ τὴν πρώην ἁγιοτόκο καὶ θεοφρούρητη Ἑλλάδα. Λέγει λοιπὸν τὸ Γεροντικὸ ὅτι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἀποθάνει ὁ ἀββᾶς Ἰσαὰκ συγκεντρώθηκαν γύρω του οἱ ἄλλοι γέροντες καὶ τοῦ ἔλεγαν· τί θὰ κάνουμε μετά ἀπὸ σένα, πάτερ; «Τί ποιήσωμεν μετά σὲ, πάτερ;». Καὶ αὐτὸς τοὺς ἀπήντησε ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσουν τὴ δική του πορεία καὶ τῶν πρὸ αὐτοῦ πατέρων γιὰ νὰ σωθοῦν καὶ οἱ ἴδιοι καὶ ὁ τόπος: «Ἴδετε πῶς ἐπορεύθην ἐνώπιον ὑμῶν· ἐὰν θέλητε καὶ ὑμεῖς ἀκολουθῆσαι καὶ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, πέμπει τὴν χάριν αὐτοῦ καὶ φυλάσσει τὸν τόπον τοῦτον· ἐὰν δὲ μὴ φυλάξητε, οὐ μὴ μείνητε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ· καὶ ἡμεῖς γὰρ ὅτε ἤμελλον ἀποθανεῖν οἱ Πατέρες ἡμῶν ἐλυπούμεθα· ἀλλὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου καὶ αὐτῶν τὰς παραγγελίας τηροῦντες, ἑστήκαμεν ὡς αὐτῶν ὄντων μεθ’ ἡμῶν· οὕτω καὶ ὑμεῖς ποιήσατε καὶ σώζεσθε». Οἱ Πατέρες δὲν εἶναι ὑπόθεση τοῦ παρελθόντος ἀλλὰ παρόντες σὲ κάθε ἐποχή, ὡς πρότυπα τῆς τηρήσεως τοῦ Εὐαγγελίου.  Ἡ δεύτερη ἀναφορὰ εἶναι πιὸ δυνατὴ καὶ φωτογραφίζει κρούοντας τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, ὅτι ἡ ἐγκατάλειψη τῶν ἐντολῶν τοῦ Εὐαγγελίου, οὐσιαστικῶς ὁ πόλεμος ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ χριστομάχους καὶ ἐκκλησιομάχους ἡγέτες, πολιτικοὺς καὶ διανοουμένους, μερικὲς φορὲς καὶ ἀπὸ ἐκκλησιαστικούς, ὁδηγεῖ τὸν τόπο μας στὴν ἐρήμωση καὶ στὴν ἐκβαρβάρωση: «Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς ἐν Σκήτει· ἐὰν φυλάξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν πατέρων ἡμῶν, ἐγὼ ἐγγυῶμαι ὑμᾶς πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι βάρβαροι οὐκ ἔρχονται ὧδε!  Εἰ δὲ μὴ φυλάξωμεν ἐρημωθῆναι ἔχει ὁ τόπος οὗτος». Οἱ βάρβαροι ἦρθαν καὶ ρήμαξαν τὴ χριστιανική Ἀνατολή, τὸ πρῶτο θεόθεν ἱδρυμένο χριστιανικὸ κράτος τῆς Ρωμιοσύνης τοῦ Βυζαντίου.  Αἴγυπτος, Παλαιστίνη, Μικρὰ Ἀσία ὅπου βιώθηκαν ἀπὸ μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς  ἐπὶ αἰῶνες οἱ ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ δοξάσθηκε ὁ Θεὸς ἀπὸ ἑκατομμύρια ἀνθρώπων, ἰσλαμοκρατοῦνται τώρα μὲ ἐλάχιστα κατάλοιπα εὐσεβείας γύρω ἀπὸ τὰ τέσσερα πρεσβυγενῆ πατριαρχεῖα Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσουλύμων.  Φαίνεται πὼς οἱ προφητεῖες τῶν Γερόντων ἐκπληρώνονται τώρα πλήρως· ἀποχριστιανίσθηκε καὶ ἡ Δύση ἀπὸ τὴν ὕβρη τοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ τοῦ Ὀρθολογισμοῦ, ἀπὸ τὴ λαίλαπα τῆς ἐκκοσμίκευσης, ποὺ ἔπληξαν καὶ τὶς ἐκεῖ χριστιανικὲς ὁμολογίες, τὸν Παπισμὸ καὶ τὸν Προτεσταντισμό.  Ἡ Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα στὶς δυτικὲς ἐπιρροὲς ἀνθίστατο μέχρι τώρα καὶ κρατοῦσε, γι’ αὐτὸ καὶ τὴν ἐσκέπαζε καὶ τὴν προστάτευε ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ.  Τώρα, ἐπειδὴ καὶ σὲ ἐπίπεδο ἀρχόντων, πολιτικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλὰ καὶ σὲ ἐπίπεδο λαοῦ, ἀθετεῖται τὸ Εὐαγγέλιο καὶ ἐξορίζονται οἱ Ἅγιοι Πατέρες, χωρὶς πολεμικὴ κατάκτηση μὲ σατανικὸ σχέδιο τῶν ἐχθρῶν τοῦ Σταυροῦ, ἐρημώνεται ἡ χώρα μας ἀπὸ τὰ κύματα καὶ τὶς μεθοδεύσεις τῶν δυτικῶν σταυροφόρων καὶ ἀπὸ τὰ πλήθη τῶν Μουσουλμάνων μεταναστῶν.  Τὸ Εὐαγγέλιο δυσφημεῖται καὶ προβάλλεται τὸ Κοράνιο.  Τὸ τάμα τοῦ ἔθνους πρὸς τὸν Σωτῆρα Χριστὸ σχεδὸν ματαιώθηκε, ἐνῶ μὲ δημόσια δαπάνη θὰ κτισθεῖ μουσουλμανικὸ τέμενος στὴν Ἀθήνα καὶ πλῆθος τζαμιῶν σὲ ὁλόκληρη τὴν Ἑλλάδα.  Οἱ βάρβαροι ἦλθαν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολὴ καὶ ἀπὸ τὴ Δύση. Αὐτό ποὺ σήμερα πρέπει νὰ μᾶς μείνει ἀπὸ τὸ κήρυγμα εἶναι διπλό.  Ἐν πρώτοις ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετό, γιὰ τὴν προσωπικὴ πνευματική μας προκοπὴ τὸ ὅτι βαπτισθήκαμε· ἂν στὴ ζωή μας δὲν τηρήσουμε τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μένει ἀνενεργὸς καὶ ἐρημώνουν οἱ ψυχές μας ἀπὸ τὶς κακίες καὶ τὰ πάθη.  Ἐρημώνεται ὅμως καὶ  ὁ τόπος μας, ἡ πατρίδα μας, ἀφοῦ στὴν παιδεία, στὴν οἰκογένεια, στὴν κοινωνία, πολλάκις καὶ στὴν Ἐκκλησία, ἐξορίζουμε τὸ Χριστὸ καὶ δὲν τηροῦμε τὶς ἐντολές Του.  Ὁ λόγος τοῦ ἀββᾶ Μωϋσῆ εἶναι πολύ ἐπίκαιρος: «Ἐὰν φυλάξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν Πατέρων ἡμῶν, ἐγὼ ἐγγυῶμαι ὑμᾶς πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι βάρβαροι οὐκ ἔρχονται ὧδε·  εἰ δὲ μὴ φυλάξωμεν ἐρημωθῆναι ἔχει ὁ τόπος οὖτος». Ἂς εὐχηθοῦμε νὰ μὴ ρημάξουν οὔτε οἱ ψυχές μας οὔτε ὁ τόπος μας, ἀλλὰ μὲ περισσότερη προθυμία καὶ ζέση νὰ ἐπιδοθοῦμε στὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τῆς διδασκαλίας τῶν Ἁγίων Πατέρων.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΔΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΟΔΟΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου:

********************

Συλλογίσου ἀγαπητέ, πῶς τό Πανάγιον Πνεῦμα ὅταν κατέβη εἰς τό ὑπερῷον ἐν εἴδει πυρίνων γλωσσῶν, ὡσάν ἕνας σφοδρότατος ἄνεμος καί βροντή, ἐγέμισεν ὅλον τόν οἶκον, εἰς τόν ὁποῖον ἦσαν καθήμενοι οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι καί ἐπροσηύχοντο· «καί ἐπλήρωσε τόν οἶκον, οὗ ἦσαν καθήμενοι» (Πραξ. β´. 2)· καί τόν ἔκαμεν ὡσάν μίαν κολυμβήθραν, ὡς λέγει ὁ Θεσσαλονίκης Γρηγόριος, διά νά βαπτίσῃ τούς Ἀποστόλους μέ τήν θείαν χάριν του, περί τοῦ ὁποίου τούτου βαπτίσματος προεῖπεν εἰς αὐτούς ὁ Κύριος· «ὑμεῖς δέ βαπτισθήσεσθε ἐν Πνεύματι ἁγίῳ οὐ μετά πολλάς ταύτας ἡμέρας (Πράξ. α´ 5).

Ἐπλήρωσε δέ τόν οἶκον, οὗ ἦσαν καθήμενοι, κολυμβήθραν αὐτόν ἀπεργαζομένη πνευματικήν, καί πληροῦσα τήν τοῦ Σωτῆρος ἐπαγγελίαν, ἥν καί αὐτήν ἀναλαμβανόμενος πρός αὐτούς ἔλεγεν, ὅτι Ἰωάννης μέν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δέ βαπτισθήσεσθε ἐν Πνεύματι ἁγίῳ...ἀλλά καί τήν κλῆσιν ἥν αὐτοῖς ἐπέθηκεν, ἐπαληθεύουσαν ἔδειξε· διά γάρ τοῦ ἐξ οὐρανοῦ τούτου ἤχου, ὄντως υἱοί βροντῆς γεγόνασιν οἱ Ἀπόστολοι» (Λόγος εἰς τήν Πεντηκ.) Τότε δή τότε αὐτό τό Πανάγιον Πνεῦμα ἐνήργησεν εἰς τούς Ἀποστόλους τρεῖς μεταβολάς (καί αὐταί αἱ μεταβολαί εἶναι κυρίως ὁ καρπός καί τῶν παρόντων πνευματικῶν γυμνασμάτων).

Ἡ μεταβολή ἦτο τοῦ νοός τῶν Ἀποστόλων, ἡ ὁποία μετέβαλεν εἰς αὐτούς ἐκείνας τάς πρώτας ἰδέας ὅπου εἶχον περί τῶν πράγματων τοῦ κόσμου τούτου καί τούς ἔκαμε νά γνωρίσουν καθαρά τό ταπεινόν καί μάταιον τῶν παρόντων ἀγαθῶν, καί ἐξεναντίας νά γνωρίσουν τό μεγαλεῖον καί αἰώνιον τῶν μελλόντων, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι ὅπου ὀλίγον προτήτερα φιλονικοῦσαν ἀναμεταξύ τους ποῖος ἀπό αὐτούς νά ἦτο ὁ πρῶτος καί μεγαλύτερος· «ἐγένετο δέ καί φιλονικία ἐν αὐτοῖς τό τίς αὐτῶν δοκεῖ εἶναι μείζων» (Λουκ. κβ´ 24). Ὕστερα ἀφ᾿ οὗ ἔλαβαν τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, ἐμετροῦσαν διά μεγάλην εὐτυχίαν, τό νά εἶναι μικρότεροι ἀπό ὅλους· τό νά καταφρονοῦνται ἀπό ὅλους διά τόν Χριστόν καί τό νά λογίζωνται ἀσθενεῖς, μωροί, ἄτιμοι, ὄνειδος, σκύβαλα καί σκουπίδια τοῦ κόσμου καί τῶν ἀνθρώπων· «ἡμεῖς μωροί διά Χριστόν, ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ἡμεῖς ἄτιμοι, ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγεννήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι» (Α´ Κορ. δ´ 10).

Τώρα ἀδελφέ στοχάσου ἀνίσως ἔγινε καί εἰς ἐσέ αὐτή ἡ μεταβολή τοῦ νοός διά μέσου τούτων τῶν πνευματικῶν γυμνασμάτων ὅπου ἀνάγνωσες καί ἕως εἰς ποῖον βαθμόν ἔφθασες, διότι ἀνίσως καί ἕως τώρα ἐνόμισες ἕνα μεγάλον καλόν, τό νά σέ τιμοῦν καί νά σέ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι εἰς ὑπόληψιν, τό νά ζῇς εἰς τήν καρδίαν πάντων, ἤγουν τό νά σέ ἀγαποῦν ὅλοι, τό νά γυρεύης πάντοτε καινούργιαις ἡδοναῖς καί νά ἐξοδεύης εἰς αὐταῖς τόν καιρόν ὅπου σοῦ ἐδόθη διά νά κερδίσης τά αἰώνια ἀγαθά καί τό νά ζῇς μέ τέλη καί ἀντιρρήσεις κοσμικάς, φανερόν εἶναι ὅτι ὁ νοῦς σου ὡδηγεῖτο ἕως τώρα ἀπό τό πνεῦμα τοῦ κόσμου καί ὄχι ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καί πρέπει διά τοῦτο νά λυπῆσαι καί νά μετανοῇς διότι ἀπέθανεν ὁ Χριστός καί ἀνέστη καί ἀνελήφθη εἰς τούς οὐρανούς, ὄχι διά νά σοῦ δώσῃ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου.'Aλλά διά νά σοῦ δώσῃ τό Πνεῦμα τό ἰδικόν του καί ἐσύ μέ τήν κακήν ζωήν ὅπου ἔζησες δέν ἔγινες δεκτικός τοῦ θείου του Πνεύματος· «ἡμεῖς δέ οὐ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν, ἀλλά τό πνεῦμα τό ἐκ τοῦ Θεοῦ» (Α´ Κορ. β´ 12).

Πάντα χορηγεί το Πνεύμα το άγιον

«Πάντα χορηγεί το Πνεύμα το άγιον», ακούμε αγαπητοί μου αδελφοί στο δοξαστικό του α΄ Ήχου.

Το άγιο Πνεύμα, με την έλευσή του κατά την Πεντηκοστή, χάρισε πλούσιες δωρεές στους ανθρώπους μα πρώτα στους Αποστόλους, ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν το δρόμο που χάραξε ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός «ημείς δε ου το πνεύμα του κόσμου ελάβομεν, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού ίν’ ίδωμεν τα υπό του Θεού χαρισθέντα ημίν» λέγει στους Κορινθίους ο απόστολος Παύλος.

Το άγιον Πνεύμα, κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, ίδρυσε επισήμως ένα θεανθρώπινο θεσμό: την Εκκλησία.

Η εκκλησία είναι το θεοΐδρυτο ίδρυμα η οποία στοχεύει να περιβάλει στους κόλπους της όλους τους ανθρώπους, αδιακρίτως φυλής και γλώσσας.

Όλοι οι λαοί της γης καλούνται να γίνουν τίμια μέλη της Εκκλησίας, οικογένεια του Θεού, λαός του Θεού, «τέκνα Θεού γενέσθαι».

Η Εκκλησία είναι μια κοινωνία προσώπων που προέρχεται κατά το πρότυπο της αγαπητικής κοινωνίας των προσώπων της Αγίας Τριάδας.

Κατά τον Μάξιμο τον Ομολογητή Εκκλησία είναι όλοι η κτήση ορατών και αοράτων, συγκροτεί τον αισθητό και τον νοητό κόσμο με άλλα λόγια η Εκκλησία είναι η εικόνα του τριαδικού Θεού και αυτό σημαίνει ότι η κατά φύση κατάστασή της είναι η ενότητα, η λογικότητα, η κινητικότητα και η κοινωνικότητα.

Ο άγιος Μάξιμος παρομοιάζει την Εκκλησία με τον άνθρωπο και λέγει ότι «και πάλιν κατ’ άλλον τρόπον θεωρίας άνθρωπον είναι του Θεού Εκκλησίαν έλεγε˙ ψυχήν μεν έχουσα το ιερατείον˙ και νούν το θείον θυσιαστήριον και σώμα τον ναόν», δηλαδή με το σώμα του ως ναό, διενεργεί την καλλιέργεια της ψυχής με την τήρηση των θείων εντολών˙ με την ψυχή, ως ιερατείο, καλλιεργεί τη φυσική θεωρεία με τη γνώση των λόγων˙ και με το νού, ως θυσιαστήριο, που πραγματώνει την κατά το εφικτό ένωση Θεού και ανθρώπου.

Το άγιο Πνεύμα δεν ίδρυσε μόνο την Εκκλησία, αλλά την οργάνωσε:

Ανέδειξε πρώτα τους αποστόλους, τους ποιμένας και διδασκάλους και αυτό αναδεικνύει τους διαδόχους των αποστόλων που είναι οι επίσκοποι, και οι επίσκοποι μεταλαμπαδεύουν την θεία Χάρη μέσω του αγίου Πνεύματος στους πρεσβυτέρους μέχρι σήμερα, αυτό μας το επιβεβαιώνει ο υμνωδός λέγοντας μας: «Το άγιον Πνεύμα βρύει προφητείας, ιερέας τελειοί, αγραμμάτους σοφίαν εδίδαξεν, αλιείς θεολόγους ανέδειξε, πάντα συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας».

Η σύναξη και η ενότητα του σώματος πραγματώνεται με κοινή ενέργεια τής αγίας Τριάδας, τής οποίας την ενότητα έχει κατά μίμηση και μέθεξη το χαρισματικό σώμα του σαρκωμένου Λόγου, «πόλη είναι τούτο το σώμα με συγκεκριμένη διάρθρωση και ζωή, όπως την οραματίζεται ο προφήτης Ησαΐας και την περιγράφει ο άγιος Κύριλλος ο Αλεξανδρείας, ως «σύμμορφη» με τον Χριστό κατά «μεθεξή» του αγίου Πνεύματος».

Το άγιο Πνεύμα όμως επιτελεί και το έργο της Εκκλησίας:

είναι δηλαδή Αυτό που μέσω των Επισκόπων ή του Πρεσβυτερίου τελεί τα Ιερά Μυστήρια διά των οποίων μεταδίδει τη θεία Χάρη στους ανθρώπους ώστε να γινόμαστε μέλη της Εκκλησίας.

Το άγιον Πνεύμα συντελεί στην επέκταση του θεσμού της Εκκλησίας σε όλον τον κόσμο, είναι Αυτό που «μένει» στην Εκκλησία και την καθοδηγεί «εις πάσαν την Αλήθειαν».

Όταν η Εκκλησία κινδύνευσε από διάφορες μεγάλες αιρέσεις «τω αγίω Πνεύματι συνδιασκεψάμενοι», συνεκάλεσε δηλαδή τις Οικουμενικές Συνόδους, στις οποίες οι άγιοι Πατέρες, «θεσμοθετούν και δογματίζουν» την ορθόδοξη πίστη έναντι των αιρέσεων, είναι Αυτό που παραμένει φρουρός και δύναμη της Εκκλησίας, ώστε «και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» όπως μας διαβεβαίωσε ο Χριστός.

Στην προσευχή της η Εκκλησία μάς χαρακτηρίζει το άγιον Πνεύμα «θησαυρόν των αγαθών», επομένως θησαυρός δωρεών το Άγιον Πνεύμα, αν όμως στερείσαι την χάρη του αγίου Πνεύματος οδηγείσαι στο πνευματικό μαρασμό και στην καταστροφή.

Ο προφητάνακτας Δαβίδ περιγράφει αυτό το γεγονός στον εκατοστόν τρίτον ψαλμό: «Αντανελείς το πνεύμα αυτών, και εκλείψουσι, και εις τον χούν αυτών επιστρέψουσιν», δηλαδή όταν αφαιρέσεις το άγιον πνεύμα από τους ανθρώπους, τότε θα εξαφανιστούν τα πάντα και στο χώμα θα επιστρέψουν, και πάλι λέγει «Εξαποστελείς τό πνεύμα σου, και κτισθήσονται, και ανακαινιείς το πρόσωπον τής γης», δηλαδή όταν όμως στέλνεις το άγιον Πνεύμα τότε ξανακτίζεται και ανακαινίζεται όλοι η γη.

Σήμερα, τη μεγάλη αυτή ημέρα, ας ανοίξουμε διάπλατα τις ψυχές μας για να δεχθούμε την πνοή και την φωτιά του Αγίου Πνεύματος. Ας γίνουμε άνθρωποι φωτισμένοι, αναγεννημένοι, χαριτωμένοι. Το πέρασμά μας από τη ζωή να είναι πνοή αύρας λεπτής που θα δροσίζει και θα ξεκουράζει τους συνανθρώπους μας.

Ας γίνουμε φως που θα φωτίζει το δρόμο της ζωής τους. Ας κρατάμε την καρδιά μας ανοιχτή στον Θεό και στους συνανθρώπους μας και αγαπώντας τους συνανθρώπους μας φιλοξενούμε τον Θεό. Ας ικετεύουμε τον Θεό, λέγοντας Του, «Κύριε, το πνεύμα σου το Άγιον μη αντανέλεις απ’ εμού». Αμήν!!!

Πεντηκοστήν εορτάζομεν...

Πεντηκοστήν εορτάζομεν...

Πρωτ. π. Γεωργίου Δορμπαράκη

 

Δέκα ἡμέρες μετά τήν ᾽Ανάληψη τοῦ Κυρίου ἡ ᾽Εκκλησία μας ἑορτάζει τό γεγονός τῆς Πεντηκοστῆς, τότε πού τό Πνεῦμα τό ῞Αγιον κατῆλθε καί ἐπιφοίτησε στίς κεφαλές ὅλων τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ, στά ᾽Ιεροσόλυμα. Μέ τήν ἐπιφοίτηση αὐτή ἀρχίζει ἡ ἱστορία τῆς ᾽Εκκλησίας, γι᾽ αὐτό καί ἡ Πεντηκοστή θεωρεῖται ἡ γενέθλια ἡμέρα της. Ἡ κάθοδος τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ἀποτελεῖ τήν ἐκπλήρωση τῆς ὑποσχέσεως τοῦ Κυρίου ὅτι θά ἔλθει ἄλλος Παράκλητος μετά τή δική Του ᾽Ανάληψη, ὁ ῾Οποῖος θά μείνει μαζί μέ τούς μαθητές Του καί θά τούς διδάξει καί ὁδηγήσει ῾εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν᾽ (᾽Ιωάν. 16, 13).

Πηγή :Συνοδοιπορία

῎Ετσι τό ῞Αγιον Πνεῦμα ἐρχόμενο στόν κόσμο ῾ὅλον συγκροτεῖ τόν θεσμόν τῆς ᾽Εκκλησίας᾽ καί παραμένει σ᾽ αὐτήν ὡς ἡ ψυχή τῆς ᾽Εκκλησίας. Αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ ᾽Εκκλησία μέ τή διηνεκή παρουσία τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ζεῖ μία διαρκή Πεντηκοστή. Ζωή λοιπόν στήν ᾽Εκκλησία σημαίνει ζωή ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι, κάτι πού διαπιστώνεται κ α ί στή διδασκαλία τῆς ᾽Εκκλησίας κ α ί στή λατρεία της κ α ί στήν ἀσκητική της ζωή καί πού δέν ἔχει καμμία σχέση μέ τό νομικό-τυπικό πνεῦμα τοῦ ᾽Ιουδαϊσμοῦ ἤ μέ τήν καπηλεία τοῦ Πνεύματος ἀπό τίς διάφορες προτεσταντικές ὁμάδες, ἀλλά εἶναι ἐλευθερία καί ἀγάπη καί παράκληση.

῎Ετσι ἡ ἐμπειρία τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος καί ἡ μετοχή στίς δωρεές Του (πρέπει νά) ἀποτελοῦν στοιχεῖα ζωῆς ὅλων τῶν μελῶν τῆς ᾽Εκκλησίας, δηλ. στήν πραγματικότητα τό κάθε μέλος της, ἄν ὀρθά εἶναι μέλος, πρέπει νά βρίσκεται σέ μία συνεχή κατάσταση ἐκπλήξεως, σέ μία πορεία πνευματικῆς αὐξήσεως, ῾ἀπό δόξης εἰς δόξαν᾽. Διότι ἀκριβῶς εἶναι μέτοχος τοῦ ἀπείρου Θεοῦ - ῾Αγίου Πνεύματος. Μέ τόν τρόπο αὐτό, ὁ πιστός γίνεται ὡς μέλος τῆς ᾽Εκκλησίας πνευματικός. Πνευματικός δέν εἶναι αὐτός πού θεωρεῖται ἔτσι ἀπό τόν πολύ κόσμο: ὁ ἄνθρωπος τῶν γραμμάτων καί τῶν τεχνῶν, ὁ ἐπιστήμονας, ὁ ποιητής, ὁ ἠθοποιός. Μᾶλλον μπορεῖ νά θεωρηθεῖ κι αὐτός πνευματικός, ἀλλά ὄχι μέ τή χριστιανική κατανόηση τοῦ ὅρου: ἀσχολεῖται μέ τό ἀνθρώπινο πνεῦμα καί ὄχι μέ τό ῞Αγιον Πνεῦμα. 

Γιά τούς χριστιανούς λοιπόν ὁ πνευματικός εἶναι αὐτός πού ἔχει ἐμπειρία τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, πού τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ σέ αὐτόν. ῾Ὑμεῖς δέ οὐκ ἐστέ ἐν σαρκί, ἀλλ᾽ ἐν Πνεύματι, εἴπερ Πνεῦμα Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν᾽ λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γιά νά συνεχίσει: ῾Εἰ δέ τις Πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὔκ ἐστιν αὐτοῦ᾽(Ρωμ. 8,9). Κι ὁ ἅγιος Χρυσόστομος παρατηρεῖ ἐπ᾽ αὐτοῦ ὅτι ὁ ἄνθρωπος λέγεται πνευματικός ῾ἀπό τῆς τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας᾽. Μιλώντας ὅμως γιά μετοχή στό ῞Αγιον Πνεῦμα στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, μιλᾶμε γιά ἕνα γεγονός πού παραπέμπει κατ᾽ εὐθεῖαν στόν ἴδιο τόν Χριστό. 

Ἡ ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι ζωή δηλαδή εἶναι ἡ ἐν Χριστῷ ζωή. Αὐτό συμβαίνει διότι τόν Χριστό Τόν γνωρίζουμε, στό βαθμό πού τό ῞Αγιον Πνεῦμα μέσα στήν ᾽Εκκλησία Τόν φανερώνει στίς καρδιές μας. ῎Αν τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ δέν ἐνεργοῦσε μέσα μας, ἄν ᾽Εκεῖνο δέν μᾶς φώτιζε, ὁ Χριστός μπορεῖ νά εἶχε ἐπιτελέσει τό ἀπολυτρωτικό Του ἔργο γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου, ἀλλά θά παρέμενε ἕνας ξένος γιά ἐμᾶς. ᾽Εκεῖνος πού τό γενικό ἔργο σωτηρίας τοῦ Χριστοῦ τό ἔκανε καί τό κάνει οἰκεῖο, δικό μας, εἶναι τό τρίτο πρόσωπο τῆς ῾Αγίας Τριάδος, τό Παράκλητον Πνεῦμα, τό ῾Οποῖο ὁ Κύριος ἔστειλε στόν κόσμο μετά τήν ἄνοδό Του στούς Οὐρανούς, ἐνεργοποιώντας ἔτσι τήν ἵδρυση τῆς ᾽Εκκλησίας ἀπό ᾽Εκεῖνον ὡς ζωντανοῦ σώματός Του. Ὅπως τό εἶπε, ἄλλωστε, παρηγορώντας τούς μαθητές Του: ῾᾽Εάν ἐγώ μή ἀπέλθω, ὁ Παράκλητος οὐκ ἐλεύσεται πρός ὑμᾶς᾽ (᾽Ιωάν. 16, 7).

 ῎Ετσι ὁ ἄνθρωπος εἰσέρχεται στήν ᾽Εκκλησία, καλούμενος οὐσιαστικά ἀπό τόν ῎Ιδιο τόν Θεό - ῾οὐδείς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐάν μή ὁ πατήρ μου ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν᾽ (᾽Ιωάν. 6, 44) - καί εἰσερχόμενος διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος καί τοῦ ἁγίου χρίσματος μετέχει τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ, οἱ ὁποῖες διακονούμενες ἀπό τό Παράκλητον Πνεῦμα μετά πιά τήν ᾽Ανάληψη τοῦ Χριστοῦ, Τοῦ ἀποκαλύπτουν Αὐτόν στήν καρδιά του, μέ τήν ἔννοια ὅτι τόν ἐνσωματώνουν μέσα στόν ῎Ιδιο κάνοντάς τον μέλος Χριστοῦ. 

Καί γενόμενος ὁ ἄνθρωπος μέλος Χριστοῦ, μετά τήν προσωπική αὐτή Πεντηκοστή του, ὁδηγεῖται κατά φυσικό τρόπο ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Γι᾽ αὐτό καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος σημειώνει ὅτι ῾οὐδείς δύναται εἰπεῖν Κύριον ᾽Ιησοῦν, εἰ μή ἐν Πνεύματι ῾Αγίῳ᾽(Α´Κορ. 12,3), ὅπως καί ὁ Κύριος ἀποκάλυψε ὅτι ῾οὐδείς ἔρχεται πρός τόν Πατέρα, εἰ μή δι᾽ ἐμοῦ᾽ (᾽Ιωάν. 14,6). ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή κατανοοῦμε ὅτι ὁ Θεός μας εἶναι Θεός τάξεως καί ὄχι ἀκαταστασίας, ὅπως κι ὅτι ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἔχει χαρακτήρα Τριαδικό κι αὐτό σημαίνει ὅτι Θεολογία, Χριστολογία, Πνευματολογία, ᾽Εκκλησιολογία, Σωτηριολογία πᾶνε μαζί στήν ὀρθόδοξη πίστη καί ὁποιαδήποτε διάσπασή τους ἀποκαλύπτει τήν αἵρεση ἤ ὁδηγεῖ σ᾽ αὐτήν, ἄρα στήν ἔκπτωση ἀπό τή ζωή καί τή σωτηρία. 

Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς εὔκολα τώρα, γιατί ὁ ἅγιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ τόνιζε ὅτι ῾σκοπός τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος᾽. Γιατί ὅποιος ἔχει τό ῞Αγιον Πνεῦμα ἔχει τόν ῎Ιδιο τόν Τριαδικό Θεό. Τό ἐρώτημα λοιπόν τό ὁποῖο τίθεται εἶναι: πῶς κανείς ἀποκτᾶ τό ῞Αγιον Πνεῦμα; Βεβαίως ἀμέσως ἡ σκέψη μας, ὅπως ὑπονοήθηκε παραπάνω, πηγαίνει στά μυστήρια. Γιατί αὐτά ἀποτελοῦν τούς κρουνούς ἀπό τούς ὁποίους προχέεται ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ στούς πιστούς. ᾽Αλλά τά μυστήρια δέν ἐπενεργοῦν θετικά κατά τρόπο μαγικό στούς ἀνθρώπους. 

᾽Απαιτεῖται ἡ προσωπική τους συμμετοχή καί προσπάθεια. Κι ἐδῶ εἰσέρχεται κανείς σ᾽ αὐτό πού ὀνομάζουμε ἀσκητική καθαρή πνευματική ζωή. Ἡ ἀσκητική ζωή, ὡς προσωπικός ἀγώνας τοῦ ἀνθρώπου, ἀποτελεῖ τήν προϋπόθεση γιά νά ἐνεργοποιοῦνται τά μυστήρια πρός σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καί νά μήν καταντοῦν ῾εἰς κρίμα ἤ εἰς κατάκριμα᾽. Μέ τήν παρατήρηση βεβαίως ὅτι καί ὁ ἀγώνας αὐτός δέν γίνεται ἐρήμην τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ἡ χάρη Αὐτοῦ δίνει τή δυνατότητα καί τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς. ῾Οὐ τοῦ θέλοντος οὐδέ τοῦ τρέχοντος, ἀλλά τοῦ ἐλεοῦντος Θεοῦ᾽ (Ρωμ. 9, 16).

Τί μᾶς διδάσκει λοιπόν ἡ βιβλικο-πατερική παράδοση τῆς ᾽Εκκλησίας μας, πάνω στό θέμα τῆς ἀποκτήσεως τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος καί τῶν μυστικῶν τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς; Ὅτι κανείς δέν μπορεῖ νά ἀποκτήσει τή χάρη αὐτή τῆς παρουσίας Του, νά ἔχει συνεπῶς κανείς τόν Θεό μέσα του, ἄν δέν ἀγωνιστεῖ νομίμως. Καί νομίμως σημαίνει, μέ τή βοήθεια βεβαίως τοῦ Θεοῦ, νά ἀρχίσει τόν ἀγώνα καθάρσεως τοῦ ἑαυτοῦ του ἀπό τά ψεκτά λεγόμενα πάθη, ἰδίως κατά τοῦ κεντρικοῦ πάθους τοῦ ἀνθρώπου, τῆς φιλαυτίας (ἤ ἐγωϊσμοῦ), μέ τά παρακλάδια της, τῆς φιληδονίας, τῆς φιλαργυρίας καί τῆς φιλοδοξίας. 

῎Ετσι ὁ πνευματικός ἀσκητικός ἀγώνας εἶναι στοχευμένος: ὁ πιστός καλεῖται νά μεταστρέψει τή φιλαυτία σέ φιλοθεΐα καί φιλανθρωπία, σέ ἀγάπη ἀληθινή δηλαδή, γι᾽ αὐτό καί στή θέση τῶν τέκνων τῆς φιλαυτίας θέτει τήν ἐγκράτεια, τήν ἐλεημοσύνη καί προσφορά, τήν ταπείνωση. Στό βαθμό πού ὁ ἐκκλησιαστικός πνευματικός αὐτός ἀγώνας γίνεται μέ σωστό τρόπο, μέ τήν καθοδήγηση δηλ. τῶν ἁγίων μας καί τῶν ἐμπειροτέρων ἀπό ἐμᾶς χριστιανῶν, κυρίως δέ τοῦ πνευματικοῦ μας πατέρα, ἡ φιλαυτία ἐξαλείφεται, καθαρίζεται δηλ. ἡ καρδιά μας καί τή θέση της παίρνει, εἴπαμε, ἡ χάρη τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Ὅπου ἀγάπη ὅμως, ἐκεῖ καί ὁ Θεός, ὁ ἄνθρωπος δηλ. φτάνει στό σημεῖο νά εἶναι κατοικητήριον ᾽Εκείνου. Τήν κατάσταση αὐτή πού ἀκολουθεῖ τήν κάθαρση τῆς καρδιᾶς τοῦ ἀνθρώπου, ὅπου ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ ἀρχίζει καί κυριαρχεῖ μέσα του, οἱ ἅγιοί μας ἔχουν ὀνοματίσει φωτισμό καί στή συνέχεια θέωση. 

Γι᾽ αὐτό καί συχνά ἀκοῦμε γιά τά στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς: τήν κάθαρση, τό φωτισμό, τή θέωση. Εἶναι φανερό ὅτι ἀπό τά τρία αὐτά στάδια μόνο τό πρῶτο σχετίζεται ἰδιαιτέρως μέ τήν ἀσκητική προσωπική προσπάθεια, ἐκεῖ δηλ. πού ὁ πιστός φανερώνει τήν ἀγαθή του προαίρεση γιά προαγωγή τῆς σχέσης του μέ τόν Θεό. Μολονότι καί τό στάδιο αὐτό πραγματοποιεῖται μέ τήν ἐνίσχυση τοῦ Θεοῦ, τό δεύτερο καί τό τρίτο θεωροῦνται καθαρά δῶρα τοῦ Θεοῦ, γιά τά ὁποῖα ὁ πιστός δέν πρέπει νά ἀνησυχεῖ καθόλου οὔτε καί νά τά θέτει ὡς ὅραμα καί προορισμό του. Ὁ πιστός ὡς ὅραμά του ἔχει τή σχέση μέ τόν Θεό, ἀγωνίζεται στή βασική ἐντολή τοῦ Χριστοῦ, τήν ἀγάπη, μέ τήν ὁποία καθαρίζει τήν καρδιά του, καί ἀφήνει τόν Θεό ῾ἐλεύθερο᾽ νά προσφέρει, ὅσο θέλει καί ὅποτε θέλει, τά δῶρα τῆς παρουσίας Του, τό φωτισμό καί τή θέωση. 

Γι᾽ αὐτό καί τό οὐσιαστικότερο στοιχεῖο τελικῶς τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ὑπομονή. ῎Ανθρωπος πού ξεκινᾶ τήν πνευματική ζωή καί ἀπαιτεῖ γρήγορα τήν ἀπόκτηση τῶν χαρισμάτων τοῦ Θεοῦ, ἤδη ἔχει βάλει ῾νάρκη᾽ στήν προσπάθειά του. Ὁ Θεός δέν εἶναι παιχνίδι ὥστε ἐμεῖς νά Τόν ῾κανονίζουμε᾽ στίς ἐνέργειές Του, ἀλλά ὁ παντοδύναμος καί πανάγαθος Θεός πού ἔχει τόν ἀπόλυτο ἔλεγχο τῶν πάντων, γνωρίζοντας τά πάντα στό ἀπόλυτο βάθος τους. ῎Ετσι ἡ ἀνυπομονησία ἀποτελεῖ σημάδι τελικῶς ταραγμένης ψυχῆς, ἄρα στήν πραγματικότητα φανερώνει τήν ἀπιστία τοῦ ἀνθρώπου καί τήν παρουσία τοῦ πονηροῦ. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὁ μέγας ᾽Ισαάκ ὁ Σύρος, στά ἀσκητικά του ἔργα, μνημονεύει ἕνα σπουδαῖο Γέροντα, ὁ ὁποῖος καθοδηγώντας ἕναν ἄπειρο νεαρό μοναχό, πού ῾βιαζόταν᾽ ν᾽ ἀποκτήσει τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἀποκάλυψε ὅτι ὁ ἴδιος ἄρχισε νά νιώθει τά χαρίσματα αὐτά μετά τά τριάντα πρῶτα χρόνια τῆς ἔντονης ἀσκητικῆς του ζωῆς.

Ἡ ἑορτή λοιπόν τῆς Πεντηκοστῆς μᾶς ἀποκαλύπτει γιά μία ἀκόμη φορά τό μεγαλεῖο τῆς πίστεώς μας, ἀφοῦ εἴμαστε κλημένοι σέ ἄπειρη αὔξηση μετοχῆς στό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί συγχρόνως μᾶς δείχνει τίς δυσκολίες πού ὑπάρχουν λόγω τῶν δικῶν μας ἁμαρτιῶν καί ἀδυναμιῶν. Εἶναι στή δική μας ὅμως τήν εὐθύνη νά ἀνταποκριθοῦμε στήν κλήση αὐτή, πού συνιστᾶ καί τήν ὑψηλότερη κλήση πού ὑπάρχει στόν κόσμο: νά εἴμαστε καί νά γίνουμε ῾συγκληρονόμοι Χριστοῦ᾽ (Ρωμ. 8, 17).

«Αββά ο πατήρ» (Γαλ. 4,6 και Ρωμ. 8,15)

 

Το Άγιο Πνεύμα 

«πλάθει και διαμορφώνει 

μέσα μας τη γνώση του Θεού»

Anthony Bloom

[…] Φυσικά υπάρχουν ένα σωρό τρόποι χρήσης του όρου «πνεύμα» μέσα στην Αγία Γραφή: το πνεύμα του Ανθρώπου, «τα πνεύματα» σε πληθυντικό αριθμό, που σημαίνουν τους αγγέλους και τους δαίμονες.

Υπάρχει επίσης και μία έννοια την οποία υποδηλώνουμε, όταν μιλάμε για το «πνεύμα» ενός έθνους, το «πνεύμα» μιας ομάδας ανθρώπων, το οποίο σε τελική ανάλυση σηματοδοτεί κάτι μη ορίσιμο και ασαφές, που όμως είναι ξεκάθαρα αναγνωρίσιμο ως συγκεκριμένο και μοναδικό. Και ίσως αυτή είναι η κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να στοχαστούμε , όταν λέμε πως ο Θεός είναι πνεύμα, ή όταν μιλάμε για το Άγιο Πνεύμα.

Υπάρχει επίσης και μία άλλη προσέγγιση, που προέρχεται επίσης από την Αγία Γραφή και που μας οδηγεί ίσως, σύμφωνα και με τις πρώτες μου επισημάνσεις, σε μια εγγύτερη κατανόηση. Σίγουρα όλοι θα θυμάστε τη συζήτηση που είχε κάποια νύχτα ο Κύριος Ιησούς Χριστός με τον Νικόδημο, και που περιγράφεται στο ευαγγέλιο του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Μπορείτε να φανταστείτε το σκηνικό. Το απόγευμα είχε ζυγώσει. Ο Χριστός και ο Νικόδημος στέκονται ή κάθονται στην ταράτσα ενός εκ των σπιτιών της Ιερουσαλήμ και βυθίζονται σιγά-σιγά στη δροσιά της νύχτας και στο σκοτάδι, που ολοένα πυκνώνει. Μιλούν για τον Θεό και ο Νικόδημος παλεύει να καταλάβει.

Ο Χριστός λέει πως ο Θεός είναι πνεύμα, και κατόπιν συνεχίζει με τα εξής λόγια: «το πνεύμα όπου θέλει πνει. και την φωνήν αυτού ακούεις, αλλ’ ουκ οίδας πόθεν έρχεται και πού υπάγει» (Ιωάν. 3,8). Ο όρος που ο Χριστός χρησιμοποίησε (η εβραϊκή λέξη ruah) αντιστοιχεί ακριβώς στην ελληνική λέξη πνεύμα και τη λατινική spiritus· και οι τρεις αυτοί όροι σημαίνουν την ανάσα του ανέμου, το αγέρι που φυσά.

Προφανώς ο Χριστός δεν υπαινισσόταν πως ο Θεός είναι, υπό μία έννοια, σαν τον άνεμο. Ο άνεμος είναι κάτι υλικό, αποτελούμενος από πράγματα υλικά, από τον αέρα. Αυτό που λέει, πρώτα απ’ όλα, είναι ότι ο Θεός, όπως και ο άνεμος. δεν μπορεί να οριστεί ως μέγεθος και ως ουσία. Δεν μπορούμε να τον αδράξουμε, μας δραπετεύει. Ο άνεμος φυσά και δεν μπορείς να τον συγκρατήσεις στα χέρια σου. Ο άνεμος φυσά και δεν μπορείς να δώσεις ένα σχήμα στο φύσημά του – δεν είναι σαν το ποτάμι που κυλά ανάμεσα σε όχθες.

Απ’  την άλλη πλευρά, ο άνεμος γίνεται αντιληπτός– και γίνεται αντιληπτός ως άμεση εμπειρία. Αυτό που είναι χαρακτηριστικό με τον άνεμο είναι ότι τον γνωρίζουμε, όχι επειδή μπορούμε να τον παρατηρούμε απ’ έξω, αλλά επειδή τον αντιλαμβανόμαστε ως προσωπική εμπειρία. Αν ανατρέξετε πίσω στη μικρή περιγραφή που σας έκανα λίγο παραπάνω. σχετικά με τον Χριστό και τον Νικόδημο, οι οποίοι στέκονταν στην ταράτσα ενός σπιτιού, τυλιγμένοι από το αεράκι του δειλινού, αυτό που πραγματικά προκύπτει είναι το εξής: ο άνεμος φυσά και το γνωρίζεις επειδή η επιδερμίδα σου δροσίζεται, η ανάσα σου γίνεται πιο εύκολη και τα ρούχα σου τα βλέπεις να θροΐζουν απαλά σ’ αυτό το φύσημα του ανέμου. Γνωρίζεις στα σίγουρα πως ο άνεμος πνέει. Πλην όμως δεν έχεις ιδέα από πού έρχεται αυτή η πνοή ούτε πού θα καταλήξει. Αυτό μόνο που ξέρεις είναι πως είσαι εντός της, πως ο άνεμος σε αγγίζει -έχεις βεβαιότητα περί αυτού, επειδή αυτή η βεβαιότητα είναι προσωπική, άμεση και εμπειρική.

Αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό πράγμα, επειδή όταν διαβάζεις αυτά που αναφέρονται στην Αγία Γραφή σχετικά με το Άγιο Πνεύμα, συναντάς αυτή τη βεβαιότητα, πως το Άγιο Πνεύμα γνωρίζεται από τον άνθρωπο μέσω της εμπειρίας και όχι με κάποιο άλλο τρόπο. Ο Χριστός γνωρίζεται ως ένα συμβάν της ιστορίας. Στέκεται απέναντί μας κατά πρόσωπο. Είναι κάποιος που δεν ταυτίζεται με το δικό μου «εγώ»,ή με κάποιο συλλογικό «εμείς»,ακριβώς όπως και καθένας από εμάς δεν ταυτίζεται με το «εγώ» κάποιου άλλου ή κάποιας άλλης. Ο Χριστός επομένως -όχι με κάθε τρόπο, αλλά κατά κάποιο τρόπο- είναι για μας «έξωθεν». Η γνώση μας γι’ Αυτόν είναι γνώση που μπορεί να συγκριθεί με τη γνώση που αποκομίζουμε από κάθε άλλο συμβάν της ιστορίας, από ένα πρόσωπο της ιστορίας, ή μια σειρά γεγονότων που εξελίσσονται γύρω από κάποιο ιστορικό πρόσωπο. Μπορούμε να αντιδιαστείλουμε τον εαυτό μας από Εκείνον. Μπορούμε να Τον αποδεχτούμε ως Θεό μας ή να Τον αρνηθούμε, να Τον αποδεχτούμε ως Σωτήρα ή να Τον απορρίψουμε. Μπορούμε να πιστέψουμε στα λόγια Του ή να απιστήσουμε σ’ αυτά. Μπορούμε να Τον αγαπήσουμε ή να Τον αντιπαθήσουμε. Είμαστε ελεύθεροι να σχετιστούμε μαζί Του, όπως και με κάθε άλλο αντικείμενο έξω από μας.

Δεν ισχύει το ίδιο, όμως, με το Άγιο Πνεύμα, διότι το Άγιο Πνεύμα γίνεται αντιληπτό από μας μόνο εντός της εμπειρικής μας σφαίρας, κατά τον ίδιο τρόπο που και ο άνεμος τριγύρω από τον Νικόδημο ήταν μια βεβαιότητα της εμπειρίας του, όχι μια βεβαιότητα αντικειμενικής γνώσης. Καταλαβαίνω πως είναι δυνατόν να μου αντιτείνετε ότι μπορεί κανείς να μάθει πολλά πράγματα για τον άνεμο· πλην, όμως, δεν είναι αυτό το μήνυμα που θέλει να μεταδώσει η Αγία Γραφή.

Συνεπώς, η μόνη μας γνώση για το Άγιο Πνεύμα είναι η εμπειρία. Και ίσως να είναι αυτός ο λόγος που στο ευαγγέλιο του Μάρκου αναφέρεται ότι, μολονότι κάθε βλασφημία εναντίον του Χριστού μπορεί να συγχωρηθεί, η βλασφημία εναντίον του Αγίου Πνεύματος όχι. Ο Χριστός μπορεί να παρερμηνευτεί. Μπορεί να μην Τον αναγνωρίσουμε. Μπορεί να κρίνουμε λανθασμένα. Μπορεί να μην είμαστε αρκούντως ώριμοι για να Τον αποδεχτούμε, καθότι είναι έξω από εμάς και για να σχετιστούμε μαζί Του θα πρέπει να διανυθεί μία απόσταση από εμάς προς Εκείνον και από Εκείνον προς εμάς. Όμως δεν μπορούμε να αρνηθούμε κάποια εμπειρία μας που συνδέεται με το Άγιο Πνεύμα, διότι είναι δική μας εμπειρία.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: Κάποιος στέκεται στον δρόμο παγωμένος από το κρύο και κοιτάζει μέσα από ένα παράθυρο τις φλόγες που τρίζουν σε ένα αναμμένο τζάκι. Αν είναι η πρώτη φορά που βλέπει και αποκτά εμπειρία της φωτιάς, και αν του έχουν πει ότι η φωτιά είναι κάτι που σε ζεσταίνει μέχρι το κόκκαλο, τότε αυτός θα ανασηκώσει τους ώμους του και θα πει «όχι. δεν σε ζεσταίνει – οι φλόγες χορεύουν μέσα στο τζάκι, αλλά εγώ έχω ξεπαγιάσει». Αντιθέτως, αν βρεθείτε σε ένα δωμάτιο, όπου δεν βλέπετε πουθενά φωτιά (ή έστω βλέπετε στο τζάκι φωτιά) και έχετε ζεσταθεί για τα καλά. αλλά παρόλα αυτά επιμένετε να αρνείστε πως η φωτιά σας προξένησε ζεστασιά, τότε δεν υπάρχει τρόπος να ελευθερωθείτε από το λάθος, διότι αρνείστε όχι ένα αντικειμενικό γεγονός έξω από εσάς, αλλά ένα πραγματικό γεγονός εντός σας.

Είσαστε ή τρελοί ή ψεύτες – δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αποτιμηθεί η κατάστασή σας.

Το πρώτο συνεπώς μπορεί να είναι μια λανθασμένη κρίση, ένα σημάδι άγνοιας, μια ανικανότητα να σχετιστείς με ένα αντικειμενικό εξωτερικό γεγονός. Το δεύτερο όμως, είναι μια άρνηση, μια απόρριψη αυτού που γνωρίζεις ότι είναι αλήθεια. Έτσι, ό,τι γνωρίζουμε για το Άγιο Πνεύμα βρίσκεται εντός μας – και αυτό είναι μία αλήθεια που άπαντα σε όλη την Αγία Γραφή. Για παράδειγμα, αναφέρεται ότι το Πνεύμα που ενοικεί  στον άνθρωπο, τον διαποτίζει έως μυελού των οστέων. Το Άγιο Πνεύμα «υπερεντυγχάνει υπέρ ημών στεναγμοίς αλαλήτοις» (Ρωμ. 8, 26). Το Άγιο Πνεύμα είναι που μας διδάσκει να λέμε «Αββά ο πατήρ» (Γαλ. 4,6 και Ρωμ. 8,15). Και το Άγιο Πνεύμα -όπως αναφέρει η μετάφραση του Μόφφατ- «πλάθει και διαμορφώνει μέσα μας τη γνώση του Θεού».

Βέβαια, όλα αυτά είναι εντός μας. Κανένα από αυτά δεν είναι «έξωθεν». Προφανώς σε αυτό το σημείο η εικονολογική αναλογία αναιρείται, διότι σίγουρα μπορούμε να πούμε ότι ο άνεμος άγγιζε τον Νικόδημο στην επιδερμίδα του, όχι στην ψυχή του. Όμως πλέον μιλώ εδώ για την εμπειρία και όχι πια για τον άνεμο. Επομένως όλη η γνώση που διαθέτουμε για το Άγιο Πνεύμα προσωπικά, συλλογικά, είναι ή εμπειρική ή ανύπαρκτη. «Ανύπαρκτη γνώση» κατά μία έννοια, δεν υπάρχει: όλοι έχουμε ένα είδος αγγίγματος του Θεού. Όμως είναι εμπειρικό.

 Ό,τι ξέρουμε για το Άγιο Πνεύμα ως Πρόσωπο είναι δοσμένο στη γνώση μας από τον Θεό – όχι διαφορετικά. Και αυτή είναι η δυσκολία που η θεολογία αντιμετώπισε καθ’ όλη τη διάρκεια της εκκλησιαστικής ιστορίας. Όποτε επιχειρούσε να μιλήσει για το Άγιο Πνεύμα. Ό,τι μπορούμε να πούμε. μπορούμε να το πούμε έσωθεν, αλλά είναι πολύ λίγο και αναφέρεται στις ενέργειές Του. Κάποια στιγμή, θα έρθουμε και σ’ αυτό το σημείο. Αυτό που μπορούμε να πούμε για το Άγιο Πνεύμα ως Πρόσωπο είναι κάτι που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε (και που δεν γνωρίζουμε) και είναι μονάχα ζήτημα αποκάλυψης. Και αυτός είναι ο λόγος που η ανατολική θεολογία αντιτίθετο πάντοτε με οξύτητα και αποφασιστικότητα σε κάθε εγχείρημα λογικής ερμηνείας της φύσης του Αγίου Πνεύματος εντός της Αγίας Τριάδας, και που αποδέχτηκε απλά, με μια κίνηση πίστης, τον Ζωντανό Θεό, απορρίπτοντας τον Θεό των φιλοσόφων, για τον οποίο μιλά ο Απόστολος Παύλος.

(Anthony Bloom, 

«Η εν Θεώ ζωή μας», 

εκδ. Εν πλω, σ. 14-23)